Ο ντετέκτιβ που πεθαίνει, ο James Bond και η παρατήρηση των πουλιών

Είναι αρκετοί οι αναγνώστες των περιπετειών του Ίαν Φλέμινγκ που γνωρίζουν ότι το όνομα του ήρωά του, δηλαδή το όνομα του μυστικού πράκτορα James Bond, προέκυψε περίπου τυχαία όταν γράφοντας την πρώτη του ιστορία, το βλέμμα του έπεσε στο όνομα του James Bond, του ορνιθολόγου, συγγραφέα του βιβλίου για τα πουλιά των Δυτικών Ινδιών.


Το όνομα του φάνηκε «αρκετά ανδρικό» και έτσι το επέλεξε για τον ήρωά του.
Έκτοτε, κυκλοφορούν ανεκδοτολογικά διάφορες ιστορίες για μπερδέματα και συγχύσεις ανάμεσα στους δύο James Bond. Όχι πως εκτός από την προσωπική γοητεία, τον κοσμοπολιτισμό – και το αρρενωπό όνομα φυσικά – έχουν κάτι άλλο κοινό. Δεν είναι γνωστό μέχρι τώρα αν ο ήρωας του Φλέμινγκ έχει εκδηλώσει κάποια αγάπη για τη φύση και την παρατήρησή της, αλλά δεν είναι βέβαιο και ότι θα το μάθουμε, μια και ο ήρωας αυτός δεν ωριμάζει ποτέ από τις εμπειρίες του. Παραμένει αιωνίως νέος, αρρενωπός και καρδιοκατακτητής, εξαντλώντας βεβαίως τα χρονικά περιθώρια των ηθοποιών που τον υποδύονται. Αυτοί εναλλάσσονται σε αυτόν τον ρόλο καθώς τα σημάδια της ηλικίας τους γίνονται εμφανή και αποχωρούν ενώ εκείνος αναγεννάται εκ της τέφρας του.




Σε αντίθεση με τον «απέθαντο» James Bond ο ήρωας του αγαπημένου μου – Βρετανού επίσης συγγραφέα αστυνομικών ιστοριών – Colin Dexter, o ντετέκτιβ Morse,
στη διάρκεια των ιστοριών ωριμάζει αρρωσταίνει – στα εξήντα του πάσχει από διαβήτη – και πριν προλάβει να βγει στη σύνταξη πεθαίνει όπως διαβάζουμε στο τελευταίο βιβλίο της σειράς The Remorseful day.
O Morse, εκτός από την προσωπική του γοητεία που τον κάνει επίσης καρδιοκατακτητή, δεν έχει άλλα κοινά με τον ήρωα του Φλέμινγκ. Δεν αθλείται, είναι φανατικός πότης ουίσκι, εξαίρετος λύτης σταυρολέξων και κρυπτολέξων – όπως άλλωστε και ο πνευματικός του πατέρας Colin Dexter, που τον ονόμασε Morse από το όνομα του ανταγωνιστή του στα κρυπτόλεξα, του Jeremy Morse.O ντετέκτιβ Morse είναι λοιπόν καλλιεργημένος, δεν ανέχεται τα ορθογραφικά λάθη και έχει εκτός από τα άλλα πάθη του μια ιδιαίτερη αδυναμία στη μουσική του Βάγκνερ. Τι σχέση έχει λοιπόν αυτός ο εστέτ ντετέκτιβ , το δημιούργημα ενός απόφοιτου λογοτεχνίας του Cambridge που άφησε τη διδασκαλία γιατί άρχισε να χάνει την ακοή του, με το μυστικό πράκτορα του Φλέμινγκ;Τίποτε απολύτως θα λέγαμε. Αντιθέτως, οι ιδιότητές του συνθέτουν όπως φαίνεται την εικόνα του απολύτως αντίθετου από τον γνωστό μυστικό πράκτορα.

Αυτό όμως που αποτέλεσε την αιτία αυτής της ανάρτησης και έγινε η αφορμή αυτών των παράξενων συσχετίσεων και συγκρίσεων, είναι η περίεργη σχέση και του ντετέκτιβ Morse με την ορνιθολογία. Αυτό που είναι βέβαιον, μια και αυτό αναφέρεται όπως είπαμε στη δικτυογραφία είναι ότι οφείλει το όνομά του στον περίφημο λύτη κρυπτολέξων Jeremy Morse ο οποίος υπήρξε και πρύτανης του πανεπιστημίου του Bristol πριν να αναλάβει την προεδρία της Lloyd Bank. (Μην πάει ο νους σας στον Samuel Morse που είναι ωστόσο Αμερικανός και είναι ο εφευρέτης του κώδικα Morse!) Το ενδιαφέρον όμως είναι – παρά το ότι αυτό δεν αναφέρεται από τους «βιογράφους» του ντετέκτιβ – ότι υπάρχει επίσης μια σπουδαία ορνιθολόγος με το όνομα Morse: η Margaret Morse (1883-1974), περίφημη για τις εργασίες της στην παρατήρηση και τη συμπεριφορά του ωδικού σπουργίτη.


Πρόκειται άραγε για σύμπτωση, ή είναι συνειδητή επιλογή του συγγραφέα που αποφάσισε εκ των υστέρων, με δεδομένη την αρχική αιτία της ονοματοδοσίας του ντετέκτιβ – από τον λύτη κρυπτολέξων δηλαδή – να προβεί σε έναν ακόμα προσδιορισμό – υπερπροσδιορισμό – του ονόματος; Για ένα χαρακτήρα που δεν είναι απλή καρικατούρα αλλά εξελίσσεται με την πάροδο του χρόνου, τίποτε δεν αποκλείεται. Η περίπτωση της σύμπτωσης δεν εξαιρείται φυσικά, αν λάβουμε υπ’ όψη την «πτεροφοβία/pterophobia» του Morse, που τον κάνει να μην επιθυμεί να ταξιδέψει με αεροπλάνο. Θα έλεγε κανείς ότι ο ντετέκτιβ δεν έχει καμιά σχέση με τις πτήσεις, υψηλές ή χαμηλές των πτηνών. Μήπως όμως αυτή ειδικά η αναφορά στις πτήσεις – έστω και αρνητικά - θα έπρεπε να μας προβληματίσει;
Αυτό λοιπόν που ανατρέπει τα πράγματα, προκύπτοντας ως αναστοχασμός της ζωής του, η κατακλείδα στο κύκνειο άσμα του Morse, είναι η σκηνή στο πρώτο κεφάλαιο του τελευταίου βιβλίου για αυτόν, εκεί όπου ο ντετέκτιβ ρεμβάζει κοιτώντας τα λουλούδια του κήπου του.
Είναι και δεν είναι παράξενο ο Morse, άνθρωπος των βιβλίων, να έχει ιδιαίτερη σχέση με τα άνθη. Η σχέση του αυτή καθορίζεται από το λόγιο χαρακτήρα του και περιλαμβάνει τη γνώση των ονομάτων τους καθώς και τη θέση και τη σημασία τους στα έργα των μεγάλων ποιητών. Αυτό καθώς και οι μυθολογικοί τους συμβολισμοί, κάνουν οικείες στο ντετέκτιβ τις βιολέτες που μαραίνονται γρήγορα, τις σφαιρικές παιονίες ή τα λειβάδια με τα ασφοδίλια, αλλά προς θεού! Μην του ζητήσετε να τα αναγνωρίσει όταν τα δει σε ένα κήπο. Τα άνθη του είναι τα άνθη της ποίησης και της λογοτεχνίας.

Αυτό το κενό στην επαφή με τον φυσικό κόσμο, το συνειδητοποιεί στην ωριμότητά του ο Morse και αποφασίζει να το καλύψει. Αυτό θα γίνει επιχειρώντας να γνωρίσει όχι τον κόσμο των λουλουδιών, αλλά τον κόσμο των πουλιών.

Έτσι, στα γεράματα, αποφασίζει να ασχοληθεί με την παρατήρηση των πουλιών – θεωρώντας μάλιστα ότι «σε μια άλλη ενσάρκωση θα γινόταν ορνιθολόγος».
Η ζωή θα ήταν πολύ φτωχότερη αν τα πουλιά σταματούσαν να τραγουδούν παραδέχεται μέσα του ο άνθρωπος που απολάμβανε το Βάγκνερ. Έτσι γίνεται συνδρομητής στο Birdwatching και δανείζεται το RSPB Birdwatcher’s Guide από μια βιβλιοθήκη. Αγοράζει και τον απαραίτητο εξοπλισμό, κιάλια και σπόρους για να προσελκύσει τα πουλιά - της αυλής του φυσικά, γιατί μη νομίζετε ότι αυτή η φώτιση και η αγάπη για τη φύση θα τον κάνουν να φύγει από το σπίτι του.
Έτσι αρχίζει το τελευταίο μυθιστόρημα με τον Morse εν ζωή, με την νέα του ιδιότητα του παρατηρητή πουλιών να δίνει νέο νόημα στο όνομά του μια και η αναφορά στο κελάηδημα των πουλιών αποτίει φόρο τιμής στο Ωδικό Σπουργίτι και την περίφημη – άγνωστη στους περισσότερους αλλά σπουδαία Αμερικανίδα Margaret Morse που γεννήθηκε στο Amherst της Μασσαχουσέτης, εκεί που έζησε η έγκλειστη των κήπων η Έμιλυ Ντίκινσον, και που συνέβαλε με μοναδικό τρόπο στη μελέτη της συμπεριφοράς των πουλιών και των παιδιών μια και προσπάθησε να επεκτείνει τα συμπεράσματά της από τα πουλιά στην πρόσκτηση της γλωσσικής ικανότητας των παιδιών.
Αν ο Colin Dexter – o συγγραφέας - δεν ήταν τόσο λόγιος, θα μιλάγαμε με απόλυτη βεβαιότητα για μια σύμπτωση.
Υπάρχουν όμως στοιχεία αυτής της υπόθεσης που την πάνε πέρα από ένα ευφυολόγημα – μια αναφορά δηλαδή έστω και εκ των υστέρων στον «άλλο ορνιθολόγο» που έδωσε το όνομά του στον ήρωα - μυστικό πράκτορα του Φλέμιγκ.

Στο πρώτο κεφάλαιο, γίνεται μια αριστοτεχνική απεικόνιση των μικρών κήπων της Οξφόρδης στους κήπους του Άμχερστ. Αυτό συμβαίνει με το ότι υπονοείται η ιδιότητα της έγκλειστης κατοίκου αυτής της πόλης της Μασσαχουσέτης με την αναφορά, στην αρχή της παραγράφου, στον «φυλακισμένο» Oscar Wilde και στην περίφημη φράση του από τη μπαλλάντα του Reading για το «ένα μικρό κομμάτι γαλάζιο».
Ένα μικρό κομμάτι γαλάζιο είναι οι μικροί κήποι της Οξφόρδης. Έτσι με την παραπομπή στην άλλη έγκλειστη των κήπων του ΄Αμχερστ, προετοιμάζεται το έδαφος για την Κυρά των Πουλιών του ΄Αμχερστ, την Margaret Morse.

Από τον κήπο της Οξφόρδης, ο έγκλειστος ποιητής ντετέκτιβ, συνειδητοποιεί, οδεύοντας προς το τέλος της ζωής του ότι δεν θα διαβάζει μόνο αλλά και θα παρατηρεί - αυτό που δεν έκανε για τη δουλειά του μια και εκεί εξαντλούσε - χωρίς να παρατηρεί - τη δύναμη των επαγωγικών συλλογισμών . Με αυτή του την ανάγκη για αλλαγή, διατυπώνοντας την επιθυμία για μια δεύτερη ευκαιρία – σαν ορνιθολόγος – παρατηρητής πουλιών – ο θνητός Morse ανακτά μια καινούργια, μια βαθύτερη σχέση με το όνομά του και την ουσία της ύπαρξής του.



http://www.telegraph.co.uk/culture/film/jamesbond/5320004/Bonds-unsung-heroes-the-original-James-Bond.html

Πηγές εικόνων:

http://fatfinch.files.wordpress.com/2009/08/birds.jpg
http://en.wikipedia.org/wiki/File:Fleming007impression.jpg
http://www.ilike.org.uk/images/james-bond-pan.jpg
http://i.telegraph.co.uk/telegraph/multimedia/archive/01403/james-bond-ornitho_1403072c.jpg
http://www.diabetes-stories.com/img/interview/50/50.%2001%20Colin%20Dexter%20around%20time%20of%20diagnosis,%20with%20actor%20John%20Thaw,%20who%20played%20Inspector%20Morse.jpg
http://www.red-disability.org/famous-modem/ColinDexter.jpg
http://www.roksan.co.uk/images/morse.jpg
http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/thumb/2/26/Inspector_Morse.jpg/250px-Inspector_Morse.jpg
http://www.fantasticfiction.co.uk/images/n11/n57144.jpgm
http://images.shopping.indiatimes.com/images/product/101544_The-Remorseful-Day_pbilimage1.jpg
http://www.poetseers.org/the_great_poets/british_poets/oscar_wilde/oscar-wilde-pic.jpg
http://www.writespirit.net/authors/emily_dickinson/Emily%20Dickinson.JPG
http://farm1.static.flickr.com/72/186707426_c017614e58.jpg?v=0 http://www.buffaloinbloom.com/Gardens09/1071%20Amherst.JPG
http://images.google.com/hosted/life/l?imgurl=f3c9c0eedef8a0b8&q=Margaret%20Morse%20Nice&prev=/images%3Fq%3DMargaret%2BMorse%2BNice%26hl%3Del%26lr%3D%26rlz%3D1G1GGLQ_ELGR258%26sa%3DN%26um%3D1
http://ecx.images-amazon.com/images/I/51SXADR2J1L._SL500_AA240_.jpg
http://iamnotamorningperson.files.wordpress.com/2009/03/hpim0436.jpg
http://1.bp.blogspot.com/_Cv-0TBEhWVE/SSO7yKuT18I/AAAAAAAAGIE/FBmB9PvLAoU/s400/James-Bond.jpg
http://www.topnews.in/light/files/James-Bond.jpg
http://sportsmansdaily.com/afterdark/wp-content/uploads/Roger-Moore-James-Bond-.jpg

Κλωντ Λεβί Στρως: Βρυξέλλες 28 Νοεμβρίου 1908 – Παρίσι 30 Οκτωβρίου 2009

"Σήμερα, αφού μελέτησα και δίδαξα ιστορία των θρησκειών – όλα τα είδη των θρησκειών – σέβομαι περισσότερο τη θρησκεία απ’ όσο όταν ήμουν δεκαοχτώ ή είκοσι χρόνων. Και ύστερα, ακόμα και αν δεν λαμβάνω υπ’ όψη μου τις απαντήσεις της θρησκείας, αισθάνομαι όλο και περισσότερο ότι ο κόσμος, και η θέση του ανθρώπου στο σύμπαν, ξεπερνούν και θα ξεπερνούν κατά πολύ τα όρια της κατανόησής μας. Συμβαίνει να έχω καλύτερες σχέσεις με αυτούς που πιστεύουν στο θεό παρά με τους φανατικούς ορθολογιστές. Τουλάχιστον οι πρώτοι έχουν την αίσθηση του μυστηρίου. Ένα μυστήριο που κατά τη γνώμη μου, η σκέψη αδυνατεί από τη φύση της να το εξηγήσει. Πρέπει να αρκεστούμε στο λίγο φως που ρίχνει αδιάκοπα η επιστημονική γνώση στα άκρα αυτού του μυστηρίου. Δεν γνωρίζω όμως τίποτα πιο ερεθιστικό, που να πλουτίζει περισσότερο το πνεύμα, από το να προσπαθεί κανείς - ως αμύητος – να ακολουθεί την πορεία της γνώσης έχοντας πάντα κατά νου ότι κάθε βήμα προόδου φέρνει στην επιφάνεια νέα προβλήματα και ότι η προσπάθεια δεν τελειώνει ποτέ."

Κλωντ Λεβί – Στρως
Ντιντιέ Εριμπόν
«Μνήμες μακρινές και πρόσφατες¨
Μετάφραση Κατρίν Κολλέ, Εκδ. Ολκός/Μικρή Άρκτος


Φωτογραφία: http://philippegoffe.files.wordpress.com/2008/05/claude-levi-strauss_machado1209828628.jpg

Οι κήποι της Ουρανίας: Πολιτιστική Ημερίδα στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων

Συμμετέχω στους "Κήπους της Ουρανίας¨από την αρχή, πριν ένα χρόνο περίπου, όταν αποφασίσαμε λίγοι άνθρωποι με πολύ λίγο χρόνο και μέσα να επιχειρήσουμε αυτή την κίνηση για μια συλλογική και διαφορετική παρέμβαση στο Παγκόσμιο έτος Αστρομίας. Μια παρέμβαση που θα έδινε έμφαση στην ανθρώπινη πλευρά, στην ανθρώπινη εκδοχή της αστρονομικής παρατήρησης, όπου καλλιτέχνες, λογοτέχνες, επιστήμονες θα δημιουργούσαν έναν πυρήνα στοχασμού και έκφρασης και όπου ο καθένας στο τέλος θα επέτρεπε με χαρά στους άλλους να κοιτάξουν το δικό του ουρανό...

Σκεφτήκαμε να στήσουμε ένα μπλογκ, το http://uraniasgardens.blogspot.com/ και έτσι να δοθεί από την αρχή ένα βήμα στις ιδέες και τις προτάσεις που θα ακολουθούσαν. Η ιδέα του ανθρώπινου δικτύου που απλώνεται σε όλον τον κόσμο, ήταν παιδί της Πόλυς Κασδά και την είχε εφαρμόσει και παλαιότερα στα πρότζεκτς Μύθος Δίκτυο και στη Χρυσαλλίδα, τότε που εκατοντάδες έργα της - Χρυσαλλίδες - (γλυπτά που 'αναδύθηκαν' από τον πυθμένα της λίμνης του Μόρνου) είχαν θαφτεί συμβολικά σε 27 χώρες σε όλον τον πλανήτη.

Οι ιδέες από όλον τον κόσμο άρχισαν να φτάνουν. Το περιοδικό Poesia et Spiritualita από την Ιταλία και η ποιήτρια Donatella Bisutti, o Pierre Chirouze και η ομάδα του, ο πολιτιστικός σύλλογος k-Droz από τη Γαλλία, ο ινδός ζωγράφος Udayan που ζει και εργάζεται στο Cambridge, ο ερευνητής Γ. Ζούμπος από την Κέρκυρα, η μουσικός Μαριάννα Ζήκου από τα Γιάννενα ήταν οι πρώτοι που κατέθεσαν τις ιδέες τους για τα πρότζεκτς που θα πραγματοποιούσαν, στο χώρο που ζούσαν και δραστηριοποιούνταν.

Έτσι άρχισαν οι αναρτήσεις, που στην αρχή είχα την τύχη να αναρτώ μιας και είχα τη διαχείριση του μπλογκ της Ουρανίας. Έβαλα και κάποια δικά μου κείμενα και σιγά σιγά είδαμε να αναπτύσσεται μια δυναμική, που το καλοκαίρι οδήγησε στο φαινόμενο του Δήμου Ρούβα στο Ηράκλειο της Κρήτης όπου καλλιτέχνες απο όλο τον κόσμο δώρισαν τα έργα τους στην Πινακοθήκη που διέθεσε ο Δήμος για αυτό το σκοπό.
Έγινε μια υπαίθρια έκθεση των έργων σε σχήμα αστεριού στο χωριό.


Η ομάδα της Θράκης γύρισε ένα ντοκιμαντέρ με θέμα τον αετάνθρωπο της Θράκης. Δεν το έχω δει, αλλά το Σάββατο ελπίζω σε χορταστικά αποσπάσματα.

Η Μαριάννα Ζήκου, συγκέντρωσε κεντήματα γιαγιάδων από τα Γιάννενα με θέμα τα αστέρια και κατέγραψε τις αφηγήσεις τους. Αυτά έχουν ήδη εκτεθεί στα Γιάννενα.
Το αποτέλεσμα της δουλειάς αυτού του χρόνου από όσους συμμετείχαν και μπορούν να είναι παρόντες, ζουν δηλαδή στην Ελλάδα και μπορούν να ταξιδέψουν στην Αθήνα, θα παρουσιαστεί στην Πολιτιστική Ημερίδα που διοργανώνουμε το Σάββατο 31 Οκτωβρίου 2009 στην αίθουσα Τρίτση του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Αθηναίων.

Των υπολοίπων η δουλειά ή είναι στο μπλογκ ή θα προβληθεί με DVD.

Σπόνσορες δεν έχουμε, εκτός από τον Σύλλογο Ερασιτεχνικής Αστρονομίας Θράκης. Όχι γιατί συναντήσαμε άρνηση αλλά γιατί δεν είχαμε το χρόνο να ζητήσουμε βοήθεια και να κάνουμε δημόσιες σχέσεις. Ο ανθρώπινος χρόνος αφιερώθηκε κυρίως στην δημιουργία και πολύ λιγότερο στην επικοινωνία. Αυτό πληρώνεται φυσικά και έτσι μην περιμένετε τυπωμένες αφίσες και προσκλήσεις . Ο καφές θα είναι από την καφετιέρα μας και τα βουτήματα θα είναι γλυκά που θα φέρει ο καθένας από τον τόπο του στην εκδήλωση.
Είστε ευπρόσδεκτοι στην ημερίδα και φυσικά αν θέλετε να συμμετάσχετε στο καινούργιο πρότζεκτ που θα ξεκινήσει για το έτος βιοποικιλότητας και εξάλειψης της φτώχειας.

Σάββατο λοιπόν, 31 Οκτωβρίου, στην αίθουσα Τρίτση του Πολιτιστικού Κέντρου του Δήμου Αθηναίων, Ακαδημίας 50, 10 π.μ. - 3 μ.μ.

Όταν ο Ngũgĩ wa Thiong'o πήρε το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας 2009, δηλαδή σε ένα κόσμο αλλιώτικο...

O συγγραφέας Ngũgĩ wa Thiong'o, o Κενυάτης, αυτός που εγκατέλειψε σε μεγάλη ηλικία το βαφτιστικό του όνομα James για να πάρει ξανά το πατροπαράδοτο Ngũgĩ, είναι ξαπλωμένος στην προεδρική σουίτα του Γκραντ Οτέλ Σέρατον στη Στοκχόλμη. Η γυναίκα του η Njeeri έχει βγει με τις κυρίες από τις δημόσιες σχέσεις της Ακαδημίας που θα τη ξεναγήσουν στην παλιά πόλη στην Gamla Stan.

Ο υπεύθυνος δημοσίων σχέσεων έδειξε άπειρη κατανόηση όταν ο εβδομηντάχρονος διακεκριμένος καθηγητής Αγγλικής και Συγκριτικής Λογοτεχνίας στο πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης του δήλωσε ότι επιθυμούσε να περάσει ένα ήσυχο απόγευμα στο ξενοδοχείο του μόνος του. To ταξίδι από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού τον είχε κουράσει, τους είχε πει, και εκείνοι έδειξαν ότι σέβονταν ειλικρινά τη διάθεσή του για περισυλλογή.
Του άρεσαν πολύ οι Σουηδοί. Χαμογελαστοί, ευγενείς, διακριτικοί. Είχε ζήσει ένα χρόνο στη χώρα αυτή – πότε ήταν; - το 1986, για να σπουδάσει κινηματογράφο στο Ινστιτούτο Δραματικών Σπουδών της Στοκχόλμης. Θυμάται τα γελαστά πρόσωπα στο μετρό, τους ξανθούς νεαρούς με τα μακριά πανωφόρια και τα κασκέτα που τον είχαν βοηθήσει όπως ερχόταν από το αεροδρόμιο να σηκώσει τη βαλίτσα του. Τον είχαν καλέσει μάλιστα στη Λέσχη τους να μιλήσει για τα βιβλία του. Είχαν περάσει είκοσι χρόνια από τα πρώτα του μυθιστορήματα «Το ποτάμι ανάμεσα» (1)
και «Ένας κόκκος σταριού» (2) και ήταν ήδη γνωστός στην Ευρώπη: συγγραφέας, καθηγητής λογοτεχνίας – διωγμένος βέβαια από το πανεπιστήμιο του Ναϊρόμπι για τις πολιτικές του πεποιθήσεις – το βιβλίο του «ο Διάβολος στο σταυρό» (3)


που κυκλοφόρησε στα αγγλικά το 1982 το είχε γράψει εξ ολοκλήρου στη φυλακή πάνω σε χαρτί τουαλέτας. Είχε φυλακιστεί από αυταρχικό καθεστώς του ΄Αραπ Μόι επειδή αποφάσισε να συγγράψει και να παρουσιάσει στη γλώσσα Κικούγιου το θεατρικό του έργο «Θα παντρευτώ όταν θέλω».

«Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί με συνέλαβαν και με φυλάκισαν τότε και όχι όταν έγραφα τα ίδια πράγματα στα Αγγλικά», σκεφτόταν. «Μου θυμίζει τα παιδικά μου χρόνια τότε που αν ο δάσκαλος μας έπιανε στο σχολείο να μη μιλάμε Αγγλικά μας υποχρέωνε να κολλήσουμε στην πλάτη μας μια επιγραφή που να γράφει είμαι γάιδαρος. Πολλά παιδιά, κυρίως κορίτσια, για να μην ξεχαστούν και μιλήσουν κατά λάθος τη γλώσσα τους στο σχολείο, άρχισαν να μιλάνε και μεταξύ τους αγγλικά.

Ο αγώνας των Μάου Μάου για την απελευθέρωση από τη Βρετανική κατοχή ήταν πάντα έμπνευση για μένα. Είναι εκπληκτικό πώς αγωνίστηκαν αυτοί οι άνθρωποι, πώς άντεξαν τόσα χρόνια χωρίς να έχουν τα στοιχειώδη μέσα για να επιβιώσουν, Θαυμάζω πραγματικά το θάρρος τους. Αυτά που έγραψα στο θεατρικό μου έργο «η Δίκη του Ντεντάν Κιμάθι» για τη σύλληψη τη δίκη και την εκτέλεση του ηγέτη τους ενώ ήταν άρρωστος με πυρετό

και όσα άλλα συνέβησαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης όπου οι δυνάμεις της βρετανικής αποικιοκρατίας είχαν περικλείσει με συρματόπλεγμα ολόκληρα χωριά κατά την εποχή της κατάστασης έκτακτης ανάγκης, δεν είναι τίποτε μπροστά σε αυτά που η Caroline Elkins

από το πανεπιστήμιο του Harvard αποκαλύπτει στο βιβλίο της Το Βρετανικό Γκουλάγκ. Το Γκουλάγκ, αυτό τελικά ευαισθητοποίησε την Ακαδημία να μου δώσει το Νόμπελ. Έχουν ιδιαίτερη ευαισθησία στις διώξεις των διαφωνούντων και των πολιτικών εξορίστων. Δεν είναι τυχαίο ότι και ο Σολτζενίτσιν, που μίλησε για Γκουλάγκ, πήρε το Νόμπελ Λογοτεχνίας"
Εν πάση περιπτώσει, η δική του περίπτωση είναι διαφορετική. Ποιος ασχολείται πια με τα πρώην ανατολικά κράτη; Εδώ λένε ότι ακόμα και αυτό το αιμοσταγές καθεστώς του Τσαουσέσκου έπεσε χάρη σε πλαστές φωτογραφίες νεκρών που κυκλοφόρησαν οι μυστικές υπηρεσίες της Δύσης…
Εκείνο το βιβλίο της φυλακής πάντως ήταν από τα αγαπημένα του. Ένα μυθιστόρημα γραμμένο σαν έπος, εξ ολοκλήρου με παροιμίες Κικούγιου.

Και είκοσι χρόνια μετά να που βρισκόταν πάλι στη Στοκχόλμη. Του άρεσαν οι περίπατοι στο ζωολογικό κήπο του Σκάνσεν. Θυμάται που βάδιζε εκεί μόνος του, σκυφτός, βυθισμένος στις σκέψεις του.

Ερχόταν στο μυαλό του η σύναξη των ζώων στο Σκάνσεν, που είχαν έλθει για να παρακολουθήσουν τον περίφημο χορό των γερανών.

Εκείνος είχε δει χορό των γερανών στην πατρίδα του την Κένυα. Η Δανή Βαρώνη Μπλίξεν στο βιβλίο της «Πέρα από την Αφρική» περιέγραφε τον κυκλικό χορό αυτών των πουλιών, τον ίδιο που η Σουηδή δασκάλα η Σέλμα Λάγκερλεφ – βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας και αυτή – έβλεπε στο Σκάνσεν με τα μάτια του ήρωά της στο «Θαυμαστό ταξίδι του Νιλς Χόλγκερσον».



Το Σκάνσεν με τους γερανούς του του θύμιζε την Αφρική.

Τα πουλιά αυτά που ταξίδευαν προς το Νότο μέχρι την πατρίδα του, μέχρι την παιδική του ηλικία στο Kamandara, το Manguu και το Kinyogoro.

Και να τώρα, ο συγγραφέας που τα βιβλία του διαβάζονται δυνατά στα καφενεία, στα χωριά και στα λεωφορεία, ο συγγραφέας που αποφάσισε να γράψει πάλι στη μητρική του γλώσσα βρίσκεται εδώ πάλι, στην αγαπημένη του πόλη, τη Στοκχόλμη για να παραλάβει το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας, τη μεγαλύτερη λογοτεχνική διάκριση.

Το κείμενο της ομιλίας του μεταγραμμένο στα Αγγλικά είναι ήδη στα χέρια της επιτροπής. Ο ίδιος αποφάσισε να μιλήσει στα Κικούγιου στο Κόνσερτ Χώλλ. Η γλώσσα της φυλής του, η γλώσσα που μιλιέται «στη χώρα των στερημένων»(*) θα αντηχήσει για πρώτη φορά στους χρυσούς τοίχους του Κόνσερτ Χώλ Ο Ngũgĩ wa Thiong'o θα μιλήσει για όλη την Ήπειρο. Θα μιλήσει για τι νεκρό αδελφό που την εποχή της έκτακτης ανάγκης, σκοτώθηκε επειδή ήταν κωφάλαλος και δεν άκουσε τον Άγγλο στρατιώτη που του φώναζε να σταματήσει.


Θα μιλήσει και για τον άλλο αδελφό που πήγε και αυτός να κάνει αντίσταση με τους αντάρτες Μάου Μάου και σκοτώθηκε σε μια συμπλοκή με τις δυνάμεις κατοχής. Θα πει για τα μυνήματα που έστελνε αυτός ο αδελφός στο μικρό Ngũgĩ, τότε τον έλεγαν James, και του έλεγε να μη σταματήσει το σχολείο. «Είχε μανία με την εκπαίδευσή μου» , θα πει αύριο στην ομιλία του.


Τα βιβλία του είναι γνωστά, μεταφρασμένα σε τριάντα γλώσσες. Από το 2002 βγαίνουν από τη σειρά των κλασσικών του Penguin.


Και όμως οι δεκαοχτώ σοφοί – κάποιοι ίσως ήταν οι ξανθοί Σουηδοί με τα μακριά πανωφόρια που είχε συναντήσει πριν από είκοσι χρόνια – έκαναν μια σοφή επιλογή με αυτή την απόφαση. Δεν στάθηκαν μόνο στην Καρδιά του σκότους και στην πανθομολογούμενη αλήθεια της σκληρότητας που υπάρχει σε μια αποικιακή κατάκτηση. Δεν στάθηκαν μόνο στις μαρξιστικές του απόψεις και στην απεριόριστη αισιοδοξία του, όπως και στην ποίηση του Μπρεχτ, ότι οι άνθρωποι μπορούν να αλλάξουν τις συνθήκες της ζωής τους. Αυτό που τίμησαν στο πρόσωπό του οι σοφοί είναι γλώσσα, η επιστροφή στην μητρική του γλώσσα που χάρισε το έργο του στον αναγνώστη, τότε που ο Ngũgĩ wa Thiong'o κατάλαβε ότι η μόνη γλώσσα που μπορεί να χρησιμοποιήσει είναι η δική του.

Για Τσαουσέσκου και Wafen SS(**) θα μιλάμε τώρα;


* Σύμφωνα με την απόφαση της Σουηδικής Ακαδημίας, η Χέρτα Μίλερ, στην απονέμεται το φετινό Νόμπελ λογοτεχνίας «με την πυκνότητα της ποίησής της και την ειλικρίνεια της πρόζας της, σκιαγραφεί το σύμπαν των στερημένων»
** Σύμφωνα με το Δελτίο Τύπου της Σουηδικής Ακαδημίας που αποφασίζει το σε ποιους θα απονεμηθεί το Νόμπελ Λογοτεχνίας, η Γερμανίδα συγγραφέας Χέρτα Μίλλερ, διώχθηκε από το καθεστώς του Τσαουσέσκου, ενώ η μητέρα της, όπως και άλλοι German – Romanians εκτοπίστηκε στη Σοβιετική ένωση. Ο πατέρας της είχε υπηρετήσει στη Wafen SS.

Σύμφωνα με την wikipedia, οι Σουάβοι, η Γερμανική μειονότητα της Ρουμανίας, που εκτόπισαν τελικά οι Σοβιετικοί μετά τον πόλεμο, κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου είχαν δημιουργήσει – σύμφωνα με την Βικιπίντια «το επονείδιστο τάγμα εθελοντών των SS Πρίγκιψ Ευγένιος» http://en.wikipedia.org/wiki/Banat_Swabians
και http://en.wikipedia.org/wiki/7th_SS_Volunteer_Mountain_Division_Prinz_Eugen

(1) The river between (1966)
(2) A Grain of Wheat (1967)
(3) The Devil on the Cross (1982)

Πηγές εικόνων από το Ίντερνετ:
http://www.bbc.co.uk/africabeyond/media/18985/14762_nguigiwathiongo.jpg
http://z.about.com/d/goscandinavia/1/0/K/2/-/-/gamlastanchristmas-richardryan-imagebank-sweden-se.jpg
http://img.amazon.ca/images/I/51ph44MHH2L._SL500_AA240_.jpghttp://ecx.images-amazon.com/images/I/51C6K7XKKEL._BO2,204,203,200_PIsitb-sticker-arrow-click,TopRight,35,-76_AA240_SH20_OU01_.jpghttp://www.bbc.co.uk/africabeyond/media/18063/12187_devilonthecross.jpg
http://www.thenewblackmagazine.com/Photofiles/dedan%20kimathi.gif
http://www.wcfia.harvard.edu/misc/publications/centerpiece/fall06_vol20_no3/pics/elkins2.jpg

http://ecx.images-amazon.com/images/I/41HBBVW5F6L._SL500_AA240_.jpghttp://www.fssbirding.org.uk/Images/sweden08tripphoto17.jpg
http://wanyex.files.wordpress.com/2007/03/dsc01230.JPG
http://eiffel.ps.uci.edu/cyu/nobelPictures/nobelCeremony28.JPG http://post.queensu.ca/~varadhar/eng%20384/ngugi.jpg

Alan Turing: Ο παράξενος ποδηλάτης του Σέρμπορν

Η πόλη του Sherborne στην επαρχία του Dorset στη νοτιοδυτική Αγγλία έχει πληθυσμό 9.350 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2001, εκ των οποίων το 40% είναι συνταξιούχοι. Όπως κάθε Βρετανική κωμόπολη που σέβεται τον εαυτό της, διαθέτει το αβαείο της,

το κάστρο της


– εδώ μάλιστα ο Sir Walter Rayleigh
την εποχή που για το χατίρι της βασίλισσας Ελισάβετ σκεφτόταν πώς να ζυγίσει την αέρινη ουσία του καπνού έχτισε μια πολυτελή κατοικία που ονομάστηκε Κάστρο του Sherborne.

Μετά τις παλιές δόξες που γνώρισε αυτή η πόλη, τις διαμάχες των Σαξόνων και των Νορμανδών, το καμάρι της από τον 16ο αιώνα όπου φοίτησε ο βασιλιάς Αλφρέδος, είναι το σχολείο της, το King Edward VI (ένα από τα πολλά σχολεία Κέβιξ που ίδρυσε ο Πρίγκιπας Εδουάρδος σε όλη τη Μεγ. Βρετανία).

Αυτό το σχολείο είναι που διατήρησε τη φήμη αυτής της κωμόπολης, μέχρι τον εικοστό αιώνα. Διάσημοι απόφοιτοι του ο Jeremy Irons, ο John le Carre, o Mswati ο 3ος της Σουαζιλάνδης,


και πολλοί ακόμα διάσημοι καλλιτέχνες, επιστήμονες, πολιτικοί, στρατιωτικοί όπως δημοσιεύονται στον κατάλογο των αποφοίτων του σχολείου.

Η εκπαίδευση σε ένα τέτοιο σχολείο ήταν εκ των ουκ άνευ για τα τέκνα των επιφανών υπαλλήλων και στελεχών της αυτοκρατορίας. Έτσι, ο Ιούλιος Μάθισον Τιούρινγκ, ανώτατος δημόσιος υπάλληλος στο Υπουργείο Εσωτερικών στις Ινδίες, αποφάσισε να στείλει εκεί το γιο του τον Άλαν, με στόχο να του εξασφαλίσει την ισορροπημένη εκπαίδευση και την ακαδημαϊκή αριστεία ενός τέτοιου σχολείου. Έστω και αν αυτό στοίχιζε ακριβά, έστω και αν αυτό βρίσκονταν 60 μίλια μακριά από το σπίτι τους, στο Πάντιγκτον στο Λονδίνο.
Ο μικρός Άλαν μέχρι τότε, δεν είχε τίποτε εξαιρετικές επιδόσεις στο Δημοτικό. Του άρεσε όμως να ακολουθεί ένα δικό του, αντισυμβατικό τρόπο σκέψης – χωρίς να γοητεύει φυσικά τους δασκάλους του – και προτιμούσε να διακρίνεται στο σκάκι και στους αγώνες επιχειρηματολογίας αντί για τα μαθήματα. Αυτό δεν τον εμπόδιζε να κερδίζει τους διαγωνισμούς μαθηματικών και ακόμη να περάσει με επιτυχία τις εισαγωγικές εξετάσεις και να γίνει δεκτός στο Σέρμπορν, κάνοντας το χατίρι της μαμάς του, που υπεραγαπούσε. Ήθελε μάλιστα τόσο πολύ να ευχαριστήσει τους γονείς του με μια καινούργια αρχή στο καλό αυτό σχολείο, που όταν η πρώτη μέρα του καλοκαιρινού εξαμήνου έπεσε στην γενική Απεργία που είχε παραλύσει την Μεγ. Βρετανία την πρώτη εβδομάδα του Μαίου του 1926, αποφάσισε να κάνει τα αδύνατα δυνατά για να μη χάσει το σχολείο. Έτσι ο δεκατετράχρονος Άλαν καβάλα στο ποδήλατο του, διασχίζει τα 60 μίλια, που τον χωρίζουν από το Σέρμπορν. Ο άθλος αυτός ίσως δεν φαίνεται τόσο σπουδαίος για τον ενήλικο Τιούρινγκ, που οι αθλητικές του επιδόσεις είναι Ολυμπιακού επιπέδου. Το 1926 όμως είναι μόλις δεκατεσσάρων ετών.


Παρά τις καλές προθέσεις του δεν τα καταφέρνει να προσαρμοστεί στις απαιτήσεις του σχολείου. Οι καθηγητές γκρινιάζουν και παραπονιούνται για το γραφικό χαρακτήρα του. Του αρέσουν μόνο οι θετικές επιστήμες και τα μαθηματικά και μόλις που τα καταφέρνει στο μάθημα των Αγγλικών. Ακόμα όμως και στα μαθηματικά που του αρέσουν, προτιμά να βρίσκει αντισυμβατικές λύσεις στα προβλήματα και να μη στηρίζεται στις μεθόδους που τους έχουν διδάξει οι δάσκαλοί τους. Ωστόσο εξακολουθεί να σαρώνει τα βραβεία σε όλους τους διαγωνισμούς μαθηματικών, ακόμα και στο Σέρμπορν.
Παρά λοιπόν τις προσπάθειες του σχολείου να τον βάλει στον ίσιο δρόμο, όπως άλλωστε δείχνουν και οι απειλητικές επιστολές του διευθυντή ότι «πρέπει να προσπαθήσει να εκπαιδευτεί αν είναι να μείνει εκεί» ,

ο μικρός Άλαν εκπαιδεύεται με τον τρόπο του, έστω και ανορθόδοξα, και καταφέρνει στο τέλος να γίνει αυτός που έγινε, ο σπουδαίος Μαθηματικός, ο Λογικός Φιλόσοφος, ο Κρυπταναλυτής και ο Θεμελιωτής της Θεωρίας των Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και της Τεχνητής νοημοσύνης. Είναι ακόμα γνωστός και για την πρωτοποριακή δουλειά στη Μαθηματική Βιολογία και το ενδιαφέρον του για τη μορφογένεση των οργανισμών.

Μετά τη δεκαετία του 1970, όταν άρχισαν να αίρονται οι περιορισμοί των υπηρεσιών ασφαλείας, έγινε ευρύτερα γνωστό το τι είχε συμβεί κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στην Κυβερνητική Σχολή Κωδίκων και Κρυπτογραμμάτων του Μπλίτσλεϋ Παρκ του Μπάκινχαμσάιρ, γνωστό αλλιώς και σαν Station X,


εκεί όπου η αφρόκρεμα των κρυπταναλυτών της Μεγάλης Βρετανίας επιχειρούσε να σπάσει το μυστικό των Γερμανικών μηχανών Enigma και Lorrenz.

«Ο Turing ήταν ένας λαμπρός μαθηματικός, ιδιαίτερα γνωστός για την εργασία του
για το σπάσιμο του Γερμανικού κώδικα Enigma. Δεν αποτελεί υπερβολή να πούμε ότι,
χωρίς την εξαιρετική του συμβολή, η ιστορία του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου θα
ήταν διαφορετική. Ήταν στ’ αλήθεια ένα από τα άτομα, για τα οποία μπορούμε να
πούμε με βεβαιότητα ότι η μοναδική του συνεισφορά βοήθησε την έκβαση της ροής
του πολέμου»,

παραθέτω τα λόγια του Gordon Brown του Βρετανού πρωθυπουργού, στις δηλώσεις που έκανε πριν μερικές μέρες για τον Άλαν Τιούρινγκ.





Ο κύριος Μπράουν επαναλαμβάνει τα αυτονόητα, που άργησαν να γίνουν γνωστά, στην προσφορά στην πατρίδα του και στην ανθρωπότητα ενός του ανθρώπου, που παιδί πριν από ογδονταπέντε περίπου χρόνια, λαχάνιαζε στο ποδήλατό του για να διανύσει τα εξήντα χιλιόμετρα για να μη χάσει την πρώτη μέρα στο πρώτο καλοκαιρινό εξάμηνο του σχολείου του.
Παρά το κατόρθωμά του, εκείνης της εποχής, που σχολιάστηκε από τον τοπικό τύπο, ο Άλαν Τιούρινγκ, παρέμεινε ένα ντροπαλό και αδέξιο αγόρι που τα ενδιαφέροντά του στρέφονταν – με το δικό του ιδιόμορφο τρόπο – μόνο στα μαθηματικά και την επιστήμη.

Η τραγική ειρωνεία της ιστορίας είναι ότι ο Άλαν Τιούρινγκ υπήρξε θύμα μιας κοντόφθαλμης συμπεριφοράς από τις αρχές και τη νομοθεσία της χώρας του, η οποία υποτίθεται έδωσε μάχη εναντίον των διακρίσεων, του αντισημιτισμού, των συνεπειών του ολοκαυτώματος και του αποκρουστικού προσώπου του φασισμού.

Και δεν μιλάμε για τις αγχόνες στην Κύπρο.
Και δεν μιλάμε για τους πυροβολισμούς από την οροφή του Μεγάλη Βρετανία στο άοπλο συγκεντρωμένο πλήθος, το Δεκέμβρη του 1944 στην Αθήνα.

Ο Άλαν Τιούρινγκ συνελήφθη και φυλακίστηκε γιατί ήταν ομοφυλόφιλος. Επειδή καταγγέλλοντας στην αστυνομία μια διάρρηξη στο σπίτι του, ανέφερε κατά λάθος την ύπαρξη κάποιου ερωτικού συντρόφου, η υποκριτική κοινή γνώμη της Αγγλίας επηρέασε την κρίση των αστυνομικών ώστε να τον συλλάβουν και να τον φυλακίσουν – όπως είχε συμβεί παλαιότερα και με τον Όσκαρ Γουάιλντ.
΄Ετσι ο ήρωας του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, αυτός που είχε την εξιουσιοδότηση από τον ίδιο τον Τσώρτσιλ να επικοινωνεί απ’ ευθείας μαζί του, ο άνθρωπος στον οποίο προσωπικά η ανθρωπότητα οφείλει ένα μερίδιο της νίκης του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, υπέστη χημικό ευνουχισμό με ενέσεις από γυναικείες ορμόνες που τον κατέστησαν ανίκανο και του προκάλεσαν παχυσαρκία και κατάθλιψη.

Δυο χρόνια μετά, ο Άλαν, που ήταν τότε μόλις σαρανταδύο ετών, μη μπορώντας να αντέξει τον εξευτελισμό, αυτοκτόνησε με υδροκυάνιο. Πολύ τραγικό τέλος για αυτό τον ευαίσθητο άνθρωπο.

Όλα αυτά τα θυμήθηκα σήμερα, παίρνοντας ένα μέηλ με το λινκ από το Channel 4 όπου αναφέρεται στη δημόσια συγγνώμη που απηύθυνε ο Βρετανός πρωθυπουργός Gordon Brown, ανταποκρινόμενος στο αίτημα που έγινε με συλλογή χιλιάδων υπογραφών από συλλόγους επιστημόνων και της ομοφυλόφιλης κοινότητας της Μεγ. Βρετανίας για την αποκατάστασή του. Χρειάστηκε δηλαδή να μαζευτούν υπογραφές για να καταλάβει η Βρετανική κυβέρνηση κάποια στιγμή το λάθος της και να πει: «ζητούμε συγγνώμη, άξιζες μια καλύτερη τύχη»

Η φήμη του Τιούρινγκ στην επιστημονική κοινότητα, δεν επηρεάστηκε φυσικά από την ομοφοβική στάση της χώρας του. Η συνεισφορά με το άρθρο του «Περί μη υπολογίσιμων αριθμών» σε σχέση με ζήτημα της μη αποδειξιμότητας του Γκέντελ, η επινόηση της Μηχανής Τιούρινγκ που θα απαντούσε σε οποιοδήποτε ερώτημα ήταν δυνατόν να απαντηθεί λογικά και οι επιπτώσεις της στην επιστήμη της τεχνητής νοημοσύνης και τα μοντέλα της μορφογένεσης στη μαθηματική βιολογία, εκτός φυσικά από την μεγαλειώδη νίκη επί της Enigma, του χάρισαν την αναγνώριση και την αποδοχή στην παγκόσμια επιστημονική κοινότητα και μια άλλη αθανασία, αυτήν που η κοντόφθαλμη πολιτική της χώρας του εκ των υστέρων και μετά από υπογραφές δεν θα μπορέσει ποτέ να του χαρίσει .

Το σχολείο του, το Κέβιξ στην πόλη του Σέρμπορν τον είχε πάντα με καμάρι στους καταλόγους των επιφανών αποφοίτων και οι καθηγητές του, παρά τη γκρίνια τους δεν αμφισβήτησαν ποτέ ότι ήταν ένας άνδρας αν όχι ικανός να διοικεί μια αυτοκρατορία όπως φιλοδοξούσαν να γίνουν οι απόφοιτοί του, πάντως ικανός να την κάνει να κερδίσει έναν πόλεμο.


Simon Singh, Κώδικες και Μυστικά, εκδόσεις Τραυλός
http://www.turing.org.uk/turing/scrapbook/early.html
Alan Turing: Brown's apology in full

Πηγές εικόνων

http://kuncoro.co.uk/uploads/picture-14.png
http://en.wikipedia.org/wiki/File:Dorset_sherbone_school.jpg
http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/04/Dorset_outline.png
http://en.wikipedia.org/wiki/File:Sherborne_abbey.jpg
http://en.wikipedia.org/wiki/File:Dorset_sherborne_castle_01.jpg
http://www.bbc.co.uk/history/familyhistory/get_started/images/wdytya3_07_irons.jpg
http://erenguevercin.files.wordpress.com/2008/11/03lecarre___large.jpg
http://en.wikipedia.org/wiki/File:Bletchley_Park.jpg
http://4.bp.blogspot.com/_urSQl6wUA5g/Sp6-N9SAymI/AAAAAAAAHH0/TqaXJiBnTrA/s1600-h/turing%27s+bicycle.bmp
http://farm4.static.flickr.com/3021/2946960574_fedbfcbfbe.jpg
http://www.cardmine.co.uk/list24/a240590.jpg
http://www.pinknews.co.uk/images/alanturing.jpg
http://www.sdnp.org.gy/ncerd/resources/it/history/turing.gif
http://images.francisfrith.com/c10/450/13/75951.jpg

http://images.google.com/hosted/life/l?imgurl=c946b2f5a523bd17&q=general%20strike%201926&prev=/images%3Fq%3Dgeneral%2Bstrike%2B1926%26hl%3Del%26lr%3D%26rlz%3D1G1GGLQ_ELGR258%26sa%3DN%26um%3D1

Πρώτη μέρα στο Σχολείο: τσίου τσίου μανούλα μου, γιατί δε φεύγουμε;

Το Σεπτέμβρη ήρθε η μητέρα• είχε λείψε κοντά δυο μήνες. Σπάνια μιλούσε τώρα. Την έβλεπα που δεν ήξερε από πού να κρατηθεί• δεν είχε μεράκι για τίποτε. Η μόνη της έννοια πότε να με στείλει στο σχολείο. Σώνει και καλά να πάω από φέτος.
«Από πού κι ως πού να χάσει τη χρονιά στα καλά καθούμενα», έλεε του πατέρα. Αυτός βλέποντας και κάνοντας, όλο της εξηγούσε πως παρά τρίχα να μην έχανα τη χρονιά. Του ’βαζε τις φωνές.


«Τον κακό σου τον καιρό. Ας κουρεύεται ο δάσκαλος. Θα τον πάω φέτο στο σκολείο».
Ώσπου κάθισε ένα δείλι και μου μάνταρε τα ρούχα, έκαμε και τσάκιση στο παντελόνι. ΄Αμα νύχτωσε, έψησε καφέ και κάθισε να πάρει ανάσα.
Την άλλη μέρα μ’ έντυσε και φύγαμε πρωί για το σχολείο. Ο Μιχάλης πήγαινε μπροστά κι όλο χασμουριόταν. Φορούσα καφετιά σάνταλα, δίχως κάλτσες. Στο δρόμο ανταμώσαμε κι άλλα μαθητούδια• τα πιο πολλά έρχονταν από τον Μαντομαχαλά και την Χρυσοπολίτισσα, κι ήταν αφρόντιστα.. Περπατήσαμε ένα κάρτο της ώρας και φτάσαμε στο Δημοτικό Λαρνάκου. Μ’ έπιασε φόβος θυμάμαι, δεν ήθελα ν’ ανέβω τα σκαλοπάτια.
«Μωρό μου, θα ’ναι κι ο Μιχάλης μαζί σου».
Εγώ το χαβά μου.
«Να πάμε σπίτι».
«Να δεις που θα σ’ αρέσει».
Στον κήπο ήτανε ένας μεγάλος με γυαλιά, δάσκαλος θα ’τανε, κρατούσε κατιτί στα χέρια. Λίγο αγριωπός, πατούσε κάτι αγριοφωνάρες, πρηστήκανε κι οι φλέβες στο λαιμό του, ολόφτυστος ο μπαμπούλας. Τα παιδιά το ’βαζαν στα πόδια, πήγαιναν πίσω στην αυλή.
΄Αρχισα να κλαίω, με τραβούσε από το χέρι κι εγώ όλο φώναζα.
«Δε θέλω! Να φύγουμε!»

Στην είσοδο μια ψίδα με γιασεμί. Κοιτούσα τα πουλιά που σουλάτσερναν πάνω από τα κεραμίδια.
«Τσίου τσίου μανούλα μου. Γιατί δε φεύγουμε;»
Τραβήξαμε στο διευθυντήριο. Έπιασα κουβέντα μ’ έναν κοντούτσικο κύριο. Έξω βούιζε η αυλή. Μου εντυπώθηκε αυτός ο θόρυβος κι έσπαζα το μυαλουδάκι μου πώς μάθαιναν γράμματα με αυτόν τον σαματά.
Ήρθε ένας άλλος κύριος, πήρε το καμπανέλι από το γραφείο, κρέμασε τη χερούκλα του έξω από το παραθύρι και το βαρούσε σα να ’κανε πλάκα. Μου κούφανε τ’ αυτιά. Στο άψε σβήσε έπαψε να βουίζει η αυλή κι έβλεπα τα παιδιά μαζωμένα σε σειρές, οι δάσκαλοι φώναζαν «ο καθένας στην τάξη του» και μ’ έπιασε φόβος. Πέρασε μια δασκάλα, είχε όμορφο κολιέ στο λαιμό, παχιά μάγουλα και φρύδια γαϊτάνι
«Πήγαινε», ακούω τον κύριο διευθυντή.
Θα ’μενα δοκιμαστικά λίγες μέρες στη δεύτερη τάξη με το Μιχάλη και άμα συνήθιζα θα πήγαινα κανονικά στην πρώτη. Ενοχλούσα στο μάθημα, ήρθε κάνα δυο φορές ο διευθυντής. Την τρίτη μέρα με πήγαν στην πρώτη τάξη να τελειώσει το κακό. Τα ίδια. Ο δάσκαλος φώναζε να το βουλώσω, ώσπου στο τέλος δεν άντεξε και με πέταξε έξω. Την άλλη μέρα τα ίδια, κλοτσούσα το διπλανό μου και βαρούσα τσιμπιές στους μπροστινούς, τρώγαν ξύλο αυτοί κι έβγαινα κούπα άπανη.


Στο διάλειμμα ήρθε ο Μιχάλης κι όταν χτύπησε το καμπανέλι για μέσα, με πήγε στην τάξη του και κάτσαμε στο ίδιο θρανίο. ΄Ηρθε ο δάσκαλος, όλο γκρίνια.
«Θα τις φάτε», μας είπε.
Όπου να σου η μάνα μας:
«Θα τον πάρω κύριε δάσκαλε. Με ειδοποίησαν. Θα τον φέρω του χρόνου».
Με πήρε και φύγαμε. Λίγο πριν τη στροφή γύρισα και κοίταξα το Δημοτικό του Λαρνάκου. Μ’ άρεζε που το έβλεπα έτσι από μακριά. Δε με τρόμαζε. Είχε κάτι ευκάλυπτους στο πλάι θεόρατους, που τους ανέβαινε τα διαλείμματα ο Μύλλουρας με τη συμμορία του, κάτι άγρια παιδιά, όλα τους σαΐνια σε τέτοια.


Την άλλη μέρα ήρθαν κάτι άγνωστοι και μας πήγαν σ’ ένα ίδρυμα των Εγγλέζων. Είχε πολλά αγόρια και κορίτσια. Εδώ θα μέναμε. Ήταν η Παιδική Στέγη της Σκάλας.

Απόσπασμα από το αφήγημα «Οι Συμμορίτες» του Λεύκιου Ζαφειρίου, Εκδόσεις Γαβριηλίδης, Αθήνα 2009

Το αφηγηματικό χρονικό του Λεύκιου Ζαφειρίου, οι Συμμορίτες κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γαβριηλίδη. Οι «Συμμορίτες» σύμφωνα με τα επεξηγηματικά σχόλια του Αλέξη Ζήρα δεν είναι τα μέλη μιας εγκληματικής σπείρας ή μέλη μιας ανατρεπτικής οργάνωσης, αλλά μια άτακτη συνάθροιση μικρών παιδιών που συμμετείχαν με το δικό τους τρόπο στην υπόθεση της ανεξαρτησίας της Κύπρου.
Οι συμμετοχή επτάχρονων και οκτάχρονων μαθητών στον αγώνα για την ανεξαρτησία της Κύπρου, ο συγγραφέας μάλιστα αναφέρει το θάνατο ενός συμμαθητή του σε μια συμπλοκή, ξαφνιάζει και σοκάρει μια και καταργεί τις συνήθεις γραμμές ασφαλείας ανάμεσα στον κόσμο της βίας των ενηλίκων και την παιδική ηλικία.



Πηγές εικόνων:

http://11dim-kaval.kav.sch.gr/main/artists/art_im/old.jpg
http://4.bp.blogspot.com/_QW_USKRkIzk/SCCGi98uGFI/AAAAAAAAEhg/9IQARLA2oe0/s400/%CE%A3%CF%87%CE%BF%CE%BB%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF++1913.jpg
http://arampatzis.sakisp.gr/FOTO/images2/%20302a.jpg

http://www.agrino.org/greeklibrary/projects/cyprus1974/images/refugees/refugee_school_in_tent_650_bg.jpg
http://www.panellines.gr/ethnika/cyprus/eoka_1.jpg
http://3.bp.blogspot.com/_cISRc_AlxzU/SmXzsP-Hn7I/AAAAAAAACgU/Vv9R62p7ln4/s72-c/resize.php.jpg
http://3.bp.blogspot.com/_kwNBO3QjMa4/SQXu1x_8gFI/AAAAAAAAEhs/vCIs1flpx34/s400/%CE%BF%CF%81%CF%86%CE%B1%CE%BD%CE%AC.jpg
http://kapodistriako.uoa.gr/stories/062_mu_01/mouspaid2.jpg
http://2.bp.blogspot.com/_6y_e1Lec-xo/SMqpDsNDuOI/AAAAAAAAAGg/jGlT_3IBI8c/s400/%CE%91%CE%BD%CF%84%CE%AF%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%BF+%CE%B1%CF%80%CF%8C+00921.JPG

Η έως θανάτου αγανάκτηση του Ιωνά για το δεντράκι του

Έχουμε ακούσει παλιά την ιστορία του Ιωνά Μπεν Αμιτάι, του προφήτη που προσπάθησε να ξεφύγει από την επιταγή του Θεού να προφητεύσει την καταστροφή της πόλης της Νινευή, αν οι κάτοικοί της συνέχιζαν να ζουν στο δρόμο της απωλείας.

Σύμφωνα λοιπόν με την ιστορία, ο Ιωνάς αποφασίζει να το σκάσει και επιβιβάζεται σε ένα πλοίο ειδωλολατρών εμπόρων. Η ιστορία με την καταιγίδα και τη θαλασσοταραχή που στέλνει ο Θεός για να τον τιμωρήσει είναι γνωστή, όπως και η ιστορία με το κήτος που τον καταπίνει και τον κρατά στην κοιλιά του για τρεις μέρες. Στο διάστημα αυτό, πρόσφορο φυσικά για μεταγενέστερες ερμηνείες και συμβολισμούς, ο Ιωνάς αποφασίζει να αναλάβει τις ευθύνες του και να προφητεύσει τελικά την καταστροφή της Νινευή.

Το κήτος ξεβράζει τον Ιωνά και πράγματι, όπως γνωρίζουμε, εκπληρώνει την αποστολή του και οι κάτοικοι της Νινευή, πείθονται να αλλάξουν νοοτροπία και αυτή η πόλη σώζεται.



Αυτή η ιστορία της διπλής διάσωσης, του Ιωνά και της Νινευή πολλαπλά διδακτική αλλά και συναρπαστική εκτός από υλικό για παιδικές αφηγήσεις έχει αποτελέσει πηγή έμπνευσης για τη λογοτεχνία. Εκτός από το συναφές θέμα που έχει με την άσπρη φάλαινα του Melville και τις αναφορές εκεί, και ο Michel Tournier προβληματίζεται σοβαρά για το πώς τα κατάφερε να επιβιώσει ο Ιωνάς στριμωγμένος και χωρίς αέρα στην κοιλιά του κήτους βγάζοντας ενδιαφέροντα συμπεράσματα για το πώς το δέρμα του θα είχε μουλιάσει από τις εκκρίσεις των γαστρικών υγρών του κήτους. Παίρνει δηλαδή κατά λέξη και όχι συμβολικά το ότι το κήτος είχε καταπιεί τον Ιωνά.


Από τον Ιωνά είναι προφανώς εμπνευσμένη και η περιπέτεια στον Πινόκιο του Carlo Collodi όπου η φάλαινα καταπίνει ολόκληρο το πλοίο του Πινόκιο και αυτός με τον θετό πατέρα του καταφέρνουν να ξεβραστούν.

Δεν γνωρίζω αν οι ταξιδιώτες στον Ικαρομένιππο του Λουκιανού που επιστρέφοντας από το ταξίδι στο φεγγάρι βρίσκονται κι αυτοί στην κοιλιά του κήτους οφείλουν την περιπέτειά τους στο βιβλίο της Παλαιάς Διαθήκης.

Η Νινευή όμως, έστω και την υστάτη ώρα, σώθηκε.

Θα ήθελα να αναφέρω, ωστόσο, μια λιγότερο λαμπρή αλλά πολύ συγκινητική σκηνή στο τέλος της ιστορίας.
Σύμφωνα με το κείμενο, φεύγοντας από την πόλη, ξαπλώνει να κοιμηθεί και ο Θεός κάνει να φυτρώσει, σε μια νύχτα, μια κολοκυθιά για να του κάνει σκιά.

H σκιά του μικρού δέντρου, τον ανακούφιζε από την θλίψη του.

Την άλλη μέρα όμως, ο Κύριος με τις άγνωστες βουλές, διέταξε ένα σκουλήκι να επιτεθεί στην κολοκυθιά και να την ξεράνει. Και όταν ο ήλιος ανέτειλε, διέταξε έναν «άνεμο ανατολικόν και καυστικόν» να φυσήξει.

Και ο Ιωνάς απελπίστηκε και θέλησε να πεθάνει.



Είπε μάλιστα:

«Είναι καλύτερα να αποθάνω παρά να ζω»

Και ο Θεός του είπε:

«Είναι καλό να αγανακτείς για την κολοκύνθην;»

Και ο Ιωνάς, απάντησε με θάρρος για την καταστροφή του δέντρου που του έκανε σκιά.

«Καλόν είναι να αγανακτώ έως θανάτου»


Πηγές εικόνων από το διαδίκτυο

http://jeffreyshawn.files.wordpress.com/2009/04/jonah-and-the-gourd-2jpg.jpeg
http://gnosticteachings.org/images/stories/tarot/Jonah%20and%20the%20gourd.jpg
http://blogs.record-eagle.com/wp-content/uploads/2009/04/jonah.jpg
http://www.ldolphin.org/jonah/jonah.jpg
http://www.writedesignonline.com/eyemindcandy/KENNICO1.JPG
http://proudatheists.files.wordpress.com/2009/03/swanson_jonah.jpg
http://www.jkkfinearts.com/Casalino/PinocchioII201.jpg