Η παράξενη αγάπη των κηπουρών για τους κήπους τους

Ο Τζάστιν Κουέηλ (Ralph Fiennes)  στην ταινία του Fermando Meirelles «O Επίμονος Κηπουρός (που βασίζεται στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Τζον Λε Καρρέ) είναι ένας διπλωμάτης στην Βρετανική Πρεσβεία στο Ναϊρόμπι. Ο Τζάστιν είναι τρελά ερωτευμένος με τη γυναίκα του,  την Τέσσα (Rachel Weisz), ακτιβίστρια και προστάτιδα των κατοίκων της χώρας στην οποία ζουν.

Ο Τζάστιν εκτός από την Τέσσα έχει άλλη μια μεγάλη αγάπη: τον κήπο του. Τον φροντίζει με αφοσίωση, τον προσέχει σαν να είναι παιδί του.  Σαν χαρακτήρας ίσως να μην τραβούσε ποτέ την προσοχή μας, αν η δολοφονία της γυναίκας του και ενός συντρόφου της σε μια αποστολή δεν τον αποσπούσαν από την παλαιομοδίτικη και χαμηλών τόνων απασχόλησή του για να τον ρίξουν σε μια τραγική περιπέτεια. Ο Τζάστιν στην ταινία, καταφέρνει, να αποκαλύψει  τη διαπλοκή  της διεφθαρμένης γραφειοκρατείας της χώρας του με το κύκλωμα της φαρμακοβιομηχανίας στην Αφρική.  

Η ταινία του Βραζιλιάνου Meirelles, στην οποία ο Diego – Quemada – Diez ο σκηνοθέτης του “Θέλω να γίνω πιλότος" ήταν τότε οπερατέρ, γυρίστηκε στο Loyangalani,  μια περιοχή κοντά στη λίμνη Τουρκάνα στη Βόρεια Κένυα

και στην παραγκούπολη της Κιμπέρα.

Ο καλοπροαίρετος αρχικά Τζάστιν, που δεν είναι δυνατόν να διανοηθεί την  εμπλοκή και την ανοχή της υπηρεσίας του στα κυκλώματα των παράνομων δοκιμών φαρμάκων για τη φυματίωση  με πειραματόζωα τους κατοίκους της Αφρικής, κυκλώματα που τη δράση τους έχει αρχίσει να αποκαλύπτει η Τέσσα και οι φίλοι της, επιμένει να βρει την άκρη ως το τέλος. Η πορεία αυτή του κηπουρού, από την καθημερινή και ιδιωτική φροντίδα του κήπου στην αναζήτηση απαντήσεων για το θάνατο της γυναίκας του και σιγά στη σύγκρουση με τις δυνάμεις που ενόχλησε η δράση της,  είναι το θέμα της ταινίας. Ο Τζάστιν οδηγείται και αυτός αναπότρεπτα στο θάνατό του, μετά την επιμονή του να φροντίσει με αυτοθυσία, όπως και η Τέσσα το «δημόσιο κήπο».

Το ενδιαφέρον στην ταινία είναι ότι τη μάχη  με το κακό δεν τη δίνει ένας σούπερ ήρωας αλλά ένας φιλήσυχος άνθρωπος, ένας άκακος Βρετανός από καλή οικογένεια, ένας αφοσιωμένος κηπουρός. Αυτή η τελευταία του ιδιότητα, η πιο παρεξηγημένη από όλους γιατί κανείς, παρά μόνο αν το έχει νιώσει δεν μπορεί να μοιραστεί το πάθος και την αφοσίωση ενός κηπουρού για τα άνθη του, την ιδιαίτερη ευαισθησία της ψυχής του που την έχει τάξει να φροντίζει τα όντα που ανήκουν στο βασίλειο των φυτών.

Μια αποκλειστική σχέση, όπου ο ένας ανήκει στον άλλο, όπως συνέβη και με την Έμιλυ Ντίκινσον, που έγκλειστη στον κήπο της φρόντιζε τα κρινάκια, τους ναρκίσους, και τις πεονίες της με παράξενη προσήλωση, καλλιεργώντας ταυτόχρονα τους στίχους της για την αιωνιότητα και κρύβοντάς τους βαθιά ώστε να μην βρεθούν παρά μόνο μετά το θάνατό της. Ίσως, αυτός ο χλοερός τόπος του κηπουρού, γεμάτος μυστήριο αποκαλύπτει άλλες συγγένειες και άλλους προορισμούς. Ίσως ο Τζάστιν και η Έμιλυ να ήταν αφιερωμένοι στο θάνατό τους περισσότερο από όσο μπορούμε εμείς να υποψιαστούμε.

Ίσως

το φυτικό βασίλειο, να είναι,

όπως λέει ο Μπόρις Πάστερνακ *,

ο πιο στενός γείτονας του βασιλείου του θανάτου. Εδώ, στη χλόη ανάμεσα στα δέντρα των νεκροταφείων, μέσα στα βλαστάρια των λουλουδιών που ξεπετάχτηκαν από το χώμα, συγκεντρώνονται, πιθανόν, τα μυστικά της μεταμόρφωσης και τα αινίγματα της ζωής που μας βασανίζουν. Η Μαρία δεν αναγνώρισε από την πρώτη στιγμή τον Ιησού όταν βγήκε από τον τάφο και τον πέρασε για κηπουρό. «Εκείνη δοκούσα ότι ο κηπουρός εστί… »

(*) Μπόρις Πάστερνακ, Δόκτωρ Ζιβάγκο, Μετάφραση Μαρία Τσαντσάνογλου, Εκδόσεις Ποταμός


Πηγές εικόνων από το Ίντερνετ:


http://www.drylandskenya.org/images/n750504799_374172_4278.jpg
http://www.wildlifesafarisinafrica.com/wp-content/uploads/laketurkana1.jpg
http://i165.photobucket.com/albums/u56/franceswoodhams/Kibera.jpg
http://project810.files.wordpress.com/2007/11/1-dickinson.jpg http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=6234716624233114493
http://amadeo.blog.com/repository/177540/473218.jpg

http://www.theage.com.au/ffximage/2005/11/17/2_Constant_051116092413370_wideweb__300x375.jpg
http://blogs.cgdev.org/globalhealth/files/2009/08/constant_gardener2.jpg
http://wesmagruder.files.wordpress.com/2009/01/poster1____.jpg

Όνειρα την εποχή του πολέμου: Οι αναμνήσεις της παιδικής ηλικίας του Νgugi wa Thiong' o

Το 1938, στο Kamirithu, ένα χωριό στην περιοχή του Λιμούρου στην Κένυα, γεννήθηκε ο Ngugi wa Thiongo, το πέμπτο παιδί της τρίτης γυναίκας του πατέρα του, σε μια πολυγαμική  οικογένεια με τέσσερις γυναίκες, που και τις τέσσερις αναγνώριζε και θεωρούσε μητέρες του.

Η πρώτη ήταν η αφηγήτρια – η παραμυθού, αυτή που ήξερε να μαζεύει τα παιδιά το βράδυ γύρω από τη φωτιά και να αφηγείται ιστορίες πραγματικές ή φανταστικές, που κρατούσαν τόσο όσο χρειαζόταν να μαγειρευτεί το φαγητό.
Αν το φαγητό ήταν πράσινο καλαμπόκι,  η ιστορία έπρεπε να κρατήσει μισή ώρα. Το ίδιο και με τις γλυκοπατάτες. Αν όμως είχαν να ψήσουν κάτι που ήθελε περισσότερο χρόνο, όπως μαραντάμυλα,  έπρεπε να πλέξουν τις ιστορίες ώστε να κρατήσουν περισσότερο, να συνδυάσουν τα κατορθώματα των ηρώων ώστε τα παιδιά να μείνουν ξύπνια.
΄Ηταν ιστορίες που επινοούσαν και ιστορίες που ήξεραν γιατί τις είχαν ακούσει ο ένας από τον άλλο. Η τροποποίηση και το πλέξιμο των ιστοριών που βασιζόταν στους αρχετυπικούς μύθους της παράδοσης, ήταν το πρώτο εργαστήρι για την τέχνη της αφήγησης, πριν ακόμα ο μικρός Ngugi  πάει σχολείο.

Στο Σχολείο πήγε βέβαια χάρη στην επιμονή της μητέρας του. Η γυναίκα αυτή, χωρίς η ίδια να ξέρει ανάγνωση και γραφή, γνώριζε βαθιά μέσα της ότι αυτό το παιδί – κάθε παιδί – πρέπει να μορφωθεί.

Είναι καταπληκτικό, το ίδιο συναρπαστικό με το πώς πλέκονται οι ιστορίες και οι αφηγήσεις γύρω από τη φωτιά, το πώς αυτή η απόφαση, ότι δηλαδή ο μικρός James θα πάει σχολείο, επηρέασε μια ζωή, τη ζωή του, αλλά επηρέασε και την Παγκόσμια Λογοτεχνία. Ο μικρός James, που ξαναπήρε το πατρογονικό του όνομα Ngugi, έμαθε τα πρώτα γράμματα κοντά στο χωριό του, μετά σπούδασε στο κολλέγιο Makerere στην Ουγκάντα και αργότερα στο πανεπιστήμιο του Leeds.
 Τώρα διδάσκει συγκριτική λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Irvine. Το αγόρι από το Kamirithu πέρσι ήταν υποψήφιος για το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας (δες στις Πινακίδες από κερί: Όταν ο Ngugi πήρε το βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας, δηλαδή σε ένα κόσμο αλλιώτικο). Για μας το έχει πια πάρει στην καρδιά μας.

Πώς η παγκόσμια ιστορία, η σκιά του Β΄Παγκοσμίου πολέμου επηρεάζει μια χώρα χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, πώς αλλάζει η ζωή αυτής της οικογένειας, που έστειλε δυο γιους στον πόλεμο... Όπως οι ζωές όλων μας. Σαν να είναι δεμένες με ένα αόρατο νήμα, όπως  λέει ο Chesterton. Ο ένας γιος  επέζησε και επέστρεψε από τον πόλεμο. Οι Κενυάτες δηλαδή πολέμησαν με το μέρος της Αγγλίας. Όπως και οι Κύπριοι κατά τον Β΄Παγκόσμιο πόλεμο, κατατάχτηκαν και πολέμησαν με το μέρος της Αγγλίας " για την Ελλάδα" όπως τους έλεγαν οι Σύμμαχοί μας, προσδοκώντας την ανεξαρτησία τους.
Πόσες γυναίκες στην Κύπρο δεν έδωσαν τότε τη χρυσή βέρα τους  για να μαζευτούν χρήματα για την Ελλάδα;

Άλλος ένας αδελφός του Ngugi σκοτώθηκε κατά λάθος, κατά την εποχή του απελευθερωτικού αγώνα επειδή ήταν κουφός και δεν άκουσε το παράγγελμα του Άγγλου στρατιώτη που του έλεγε να σταματήσει.

Αφορμή για την ανάρτηση αυτή είναι η παρουσίαση του καινούργιου του βιβλίου, των απομνημονευμάτων του « Dreams in a time of War: a childhood memoir”που κυκλοφορεί στις 9 Μαρτίου, στο 20th Century Theatre, 291, Westbourne Grove, London W11 2QA
Την εκδήλωση διοργανώνει στο Βιβλιοπωλείο The Travel Book shop.

Πολλοί πιστεύουν ότι οι συγκεντρώσεις και οι παρουσιάσεις βιβλίων δεν χρειάζονται μια και ο συγγραφέας ό, τι έχει να πει το λέει με το έργο του. Υπάρχουν μάλιστα συγγραφείς που κρύβονται τόσο πολύ τον φακό της δημοσιότητας καλλιεργώντας έτσι ένα μύθο με την απουσία τους.
Εγώ προτιμώ τις συζητήσεις και τις ανταλλαγές ανάμεσα στο κείμενο, τους συνειρμούς που προκαλεί η ανάγνωση από άλλες - προηγούμενες - αναγνώσεις και βιώματα, επιθυμώ τη συνάντηση με τον συγγραφέα. 

Θα ήθελα πολύ να ήμουν εκεί και να μιλούσα με τον Ngugi. Θα ήθελα όχι μόνο να τον ακούσω αλλά να του μιλήσω κι εγώ πώς διαβάζω και πώς βλέπω αυτή την αλληλοσύνδεση της Αφρικής με την Ελλάδα. Πώς συνδέονται η απόφαση της μάνας του, ο πόλεμος και η σκιά του, οι προφορικές παραδόσεις της χώρας του και ο δικός μας Όμηρος, οι ραψωδοί οι απόγονοι των αφηγητών που στην χώρα του υπήρχαν μέχρι πρόσφατα.

Η ασπίδα του Αχιλλέα (αναπαράσταση)

Ναι ο Όμηρος έχει μεγάλη σχέση με την Αφρική και όχι μόνο λόγω των προφορικών παραδόσεων αυτής της χώρας. Στην αρχή της Οδύσσειας αναφέρεται στο γένος των Αιθιόπων (Αιθίοψ – αυτός με την μαύρη όψη, εννοώντας όλους τους μαύρους της Αφρικής) τους οποίους είχε πάει να επισκεφτεί ο Ποσειδών επειδή ήταν φίλοι του - :
«Βρισκόταν στους Αιθίοπες ο Ποσειδώνας τότε,
Που ζούνε μοιραστοί μακρυά στου κόσμου τις ακρούλες,
Στου Ηλιού το βούλημα οι μισοί,
στ’ ανάβλεμμά του οι άλλοι,
Για να δεχτή εκατοβοδιά από ταύρους και κριάρια.
Εκεί γλυκοξεφάντωνε…»
Οδύσειας Ι 22-25 μτφ. Αργ. Εφταλιώτη
Οι θ ε ί ο ι Αιθίοπες λοιπόν και σήμερα κάτι έχουν να μας πουν. Οι Έλληνες του Ομήρου τους αναγνώριζαν το προνόμιο να συντρώγουν με τους θεούς.

Και θα του πω ότι γνωρίζω για το Gicandi, το προφορικό έπος με τις 127 στροφές, το έπος με τα αινίγματα και τις παροιμίες της χώρας του. Ο Ngugi αναφέρεται πολλές φορές σε αυτό το έπος (το βιβλίο του The Devil on the Cross μάλιστα είναι γραμμένο χρησιμοποιώντας συνεχώς μεταφορές από παροιμίες).

Αυτό το έπος, χαρασσόταν με μνημονοτεχνικά σύμβολα στη ράχη μιας κολοκύθας, μια γραφή δηλαδή ανάλογη με τα ιερογλυφικά και απαγγελλόταν αντικριστά από τους ραψωδούς.
Αυτές τις κολοκύθες τις εξαφάνισαν οι ιεραπόστολοι που επιθυμούσαν να ξεριζώσουν την ειδωλολατρία, να αποκόψουν δηλαδή έναν ολόκληρο λαό από την πίστη και τις παραδόσεις του. Να του αφαιρέσουν τη μνήμη.

Οι ιστορίες στη ράχη της κολοκύθας αυτό θα ήθελα πολύ να πω στον Ngugi, είναι μια παράδοση που υπήρχε και στην Κύπρο. Είναι το πλούμισμα της κολόκας (της κολοκύθας) όπου οι ιστορίες, όπως και στην ασπίδα του Αχιλλέα, ζωγραφίζονται στη ράχη μιας κολοκύθας.
«Κι έπιασεν ο καλόγερος να πλουμίζει την κολόκα …» γράφει ο Γιώργος Σεφέρης στο ποίημά του λεπτομέρειες στην Κύπρο .

Ο Σεφέρης είχε μια συλλογή από κολοκύθες και αρχικά σκόπευε να ονομάσει τη ποιητική του συλλογή «Κύπρον ου μ’ εθέσπισεν…» Κολόκες (κολοκύθες)

Και αργότερα φάνηκε ότι υπάρχουν και άλλες ομοιότητες ανάμεσα στους δυο λαούς:

Ύποπτοι ως Μάου Μάου στην Κένυα

Ύποπτοι μαθητές στην Κύπρο κατά τη διάρκεια του απελευθερωτικού αγώνα

Πρόκειται για δυο φωτογραφίες,  τραβηγμένες την ίδια περίπου εποχή,  κάπου στο τέλος της δεκαετίας του πενήντα. Η μία στην Κύπρο, η άλλη στην Κένυα.

Κατάσταση Έκτακτης Ανάγκης.

Ο όρος είναι ο ίδιος για να περιγράψει το καθεστώς περιστολής όλων των ελευθεριών και στις δυο χώρες από τον Βρετανικό στρατό "κατοχής"  μια και οι δυο χώρες ήταν αποικίες της Βρετανικής αυτοκρατορίας. Και στις δυο χώρες είχε ξεκινήσει ο απελευθερωτικός αγώνας και η συμμετοχή σε αυτόν εθεωρείτο τρομοκρατική ενέργεια.

Στην περίπτωση της Κύπρου, οι ύποπτοι είναι μικροί μαθητές.




Για τους φίλους των Πινακίδων που ζουν στο Λονδίνο υπενθυμίζω την πρόσκληση: Κυριακή 7/3 στις 7 το απόγευμα.

Εμείς για την Αφρική και τη μαγική της κολοκύθα θα τα ξαναπούμε.


Πηγές εικόνων από το Ίντερνετ:
http://www.pambazuka.org/images/articles/422/54582_maumau_suspects_l.jpg
https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgY1p6xVQo8oX-VYrHH3dIL2kqh9ov0VcUPLLzF7NOZ4aU2tooHI0l2QC1jUl-3D4osF9KWardYQ2IqBLifLzdGl8bbRQCznj3ZZIZkzM8TWEI9FwO7ssJ4spL5zPEA3FLDslCCql2brJI/s400/cyprus+children.jpg
http://www.africaspeaks.com/kenya/02092006b.html
http://www.missionariconsolata.it/torino/mu-et-22.JPG
http://www.amazon.com/gp/product/images/0307378837/ref=dp_image_0?ie=UTF8&n=283155&s=books
http://www.scribd.com/doc/7234922/12011997-7
http://www-tc.pbs.org/kcet/tavissmiley/images/a/6517.jpg

https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjT1AUnhFAMcjEB8uojIZZvAzs_9x-Zzd-l604619SkFyLlRLGQ1HkB-xS0QqPzUnCQQae1ihgO-pVGg98chmtMtIFjlKA8nWp9zyoK1mtUW8PTP3lPlFRKg50sa9Pqs2XQ1Qw9otMiMVGP/s400/Large+Detail+.AchillesShield01.jpg
http://logomnimon.files.wordpress.com/2009/11/1neb42a1.jpg

Όταν ο Ngũgĩ wa Thiong'o πήρε το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας 2009, δηλαδή σε ένα κόσμο αλλιώτικο...

O συγγραφέας Ngũgĩ wa Thiong'o, o Κενυάτης, αυτός που εγκατέλειψε σε μεγάλη ηλικία το βαφτιστικό του όνομα James για να πάρει ξανά το πατροπαράδοτο Ngũgĩ, είναι ξαπλωμένος στην προεδρική σουίτα του Γκραντ Οτέλ Σέρατον στη Στοκχόλμη. Η γυναίκα του η Njeeri έχει βγει με τις κυρίες από τις δημόσιες σχέσεις της Ακαδημίας που θα τη ξεναγήσουν στην παλιά πόλη στην Gamla Stan.


Ο υπεύθυνος δημοσίων σχέσεων έδειξε άπειρη κατανόηση όταν ο εβδομηντάχρονος διακεκριμένος καθηγητής Αγγλικής και Συγκριτικής Λογοτεχνίας στο πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης του δήλωσε ότι επιθυμούσε να περάσει ένα ήσυχο απόγευμα στο ξενοδοχείο του μόνος του. To ταξίδι από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού τον είχε κουράσει, τους είχε πει, και εκείνοι έδειξαν ότι σέβονταν ειλικρινά τη διάθεσή του για περισυλλογή.
Του άρεσαν πολύ οι Σουηδοί. Χαμογελαστοί, ευγενείς, διακριτικοί. Είχε ζήσει ένα χρόνο στη χώρα αυτή – πότε ήταν; - το 1986, για να σπουδάσει κινηματογράφο στο Ινστιτούτο Δραματικών Σπουδών της Στοκχόλμης. Θυμάται τα γελαστά πρόσωπα στο μετρό, τους ξανθούς νεαρούς με τα μακριά πανωφόρια και τα κασκέτα που τον είχαν βοηθήσει όπως ερχόταν από το αεροδρόμιο να σηκώσει τη βαλίτσα του. Τον είχαν καλέσει μάλιστα στη Λέσχη τους να μιλήσει για τα βιβλία του. Είχαν περάσει είκοσι χρόνια από τα πρώτα του μυθιστορήματα «Το ποτάμι ανάμεσα» (1)
και «Ένας κόκκος σταριού» (2) και ήταν ήδη γνωστός στην Ευρώπη: συγγραφέας, καθηγητής λογοτεχνίας – διωγμένος βέβαια από το πανεπιστήμιο του Ναϊρόμπι για τις πολιτικές του πεποιθήσεις – το βιβλίο του «ο Διάβολος στο σταυρό» (3)


που κυκλοφόρησε στα αγγλικά το 1982 το είχε γράψει εξ ολοκλήρου στη φυλακή πάνω σε χαρτί τουαλέτας. Είχε φυλακιστεί από αυταρχικό καθεστώς του ΄Αραπ Μόι επειδή αποφάσισε να συγγράψει και να παρουσιάσει στη γλώσσα Κικούγιου το θεατρικό του έργο «Θα παντρευτώ όταν θέλω».

«Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί με συνέλαβαν και με φυλάκισαν τότε και όχι όταν έγραφα τα ίδια πράγματα στα Αγγλικά», σκεφτόταν. «Μου θυμίζει τα παιδικά μου χρόνια τότε που αν ο δάσκαλος μας έπιανε στο σχολείο να μη μιλάμε Αγγλικά μας υποχρέωνε να κολλήσουμε στην πλάτη μας μια επιγραφή που να γράφει είμαι γάιδαρος. Πολλά παιδιά, κυρίως κορίτσια, για να μην ξεχαστούν και μιλήσουν κατά λάθος τη γλώσσα τους στο σχολείο, άρχισαν να μιλάνε και μεταξύ τους αγγλικά.

Ο αγώνας των Μάου Μάου για την απελευθέρωση από τη Βρετανική κατοχή ήταν πάντα έμπνευση για μένα. Είναι εκπληκτικό πώς αγωνίστηκαν αυτοί οι άνθρωποι, πώς άντεξαν τόσα χρόνια χωρίς να έχουν τα στοιχειώδη μέσα για να επιβιώσουν, Θαυμάζω πραγματικά το θάρρος τους. Αυτά που έγραψα στο θεατρικό μου έργο «η Δίκη του Ντεντάν Κιμάθι» για τη σύλληψη τη δίκη και την εκτέλεση του ηγέτη τους ενώ ήταν άρρωστος με πυρετό

και όσα άλλα συνέβησαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης όπου οι δυνάμεις της βρετανικής αποικιοκρατίας είχαν περικλείσει με συρματόπλεγμα ολόκληρα χωριά κατά την εποχή της κατάστασης έκτακτης ανάγκης, δεν είναι τίποτε μπροστά σε αυτά που η Caroline Elkins


από το πανεπιστήμιο του Harvard αποκαλύπτει στο βιβλίο της Το Βρετανικό Γκουλάγκ. Το Γκουλάγκ, αυτό τελικά ευαισθητοποίησε την Ακαδημία να μου δώσει το Νόμπελ. Έχουν ιδιαίτερη ευαισθησία στις διώξεις των διαφωνούντων και των πολιτικών εξορίστων. Δεν είναι τυχαίο ότι και ο Σολτζενίτσιν, που μίλησε για Γκουλάγκ, πήρε το Νόμπελ Λογοτεχνίας"
Εν πάση περιπτώσει, η δική του περίπτωση είναι διαφορετική. Ποιος ασχολείται πια με τα πρώην ανατολικά κράτη; Εδώ λένε ότι ακόμα και αυτό το αιμοσταγές καθεστώς του Τσαουσέσκου έπεσε χάρη σε πλαστές φωτογραφίες νεκρών που κυκλοφόρησαν οι μυστικές υπηρεσίες της Δύσης…
Εκείνο το βιβλίο της φυλακής πάντως ήταν από τα αγαπημένα του. Ένα μυθιστόρημα γραμμένο σαν έπος, εξ ολοκλήρου με παροιμίες Κικούγιου.

Και είκοσι χρόνια μετά να που βρισκόταν πάλι στη Στοκχόλμη. Του άρεσαν οι περίπατοι στο ζωολογικό κήπο του Σκάνσεν. Θυμάται που βάδιζε εκεί μόνος του, σκυφτός, βυθισμένος στις σκέψεις του.
Ερχόταν στο μυαλό του η σύναξη των ζώων στο Σκάνσεν, που είχαν έλθει για να παρακολουθήσουν τον περίφημο χορό των γερανών.

Εκείνος είχε δει χορό των γερανών στην πατρίδα του την Κένυα. Η Δανή Βαρώνη Μπλίξεν στο βιβλίο της «Πέρα από την Αφρική» περιέγραφε τον κυκλικό χορό αυτών των πουλιών, τον ίδιο που η Σουηδή δασκάλα η Σέλμα Λάγκερλεφ – βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας και αυτή – έβλεπε στο Σκάνσεν με τα μάτια του ήρωά της στο «Θαυμαστό ταξίδι του Νιλς Χόλγκερσον».



Το Σκάνσεν με τους γερανούς του του θύμιζε την Αφρική.

Τα πουλιά αυτά που ταξίδευαν προς το Νότο μέχρι την πατρίδα του, μέχρι την παιδική του ηλικία στο Kamandara, το Manguu και το Kinyogoro.

Και να τώρα, ο συγγραφέας που τα βιβλία του διαβάζονται δυνατά στα καφενεία, στα χωριά και στα λεωφορεία, ο συγγραφέας που αποφάσισε να γράψει πάλι στη μητρική του γλώσσα βρίσκεται εδώ πάλι, στην αγαπημένη του πόλη, τη Στοκχόλμη για να παραλάβει το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας, τη μεγαλύτερη λογοτεχνική διάκριση.

Το κείμενο της ομιλίας του μεταγραμμένο στα Αγγλικά είναι ήδη στα χέρια της επιτροπής. Ο ίδιος αποφάσισε να μιλήσει στα Κικούγιου στο Κόνσερτ Χώλλ. Η γλώσσα της φυλής του, η γλώσσα που μιλιέται «στη χώρα των στερημένων»(*) θα αντηχήσει για πρώτη φορά στους χρυσούς τοίχους του Κόνσερτ Χώλ Ο Ngũgĩ wa Thiong'o θα μιλήσει για όλη την Ήπειρο. Θα μιλήσει για τι νεκρό αδελφό που την εποχή της έκτακτης ανάγκης, σκοτώθηκε επειδή ήταν κωφάλαλος και δεν άκουσε τον Άγγλο στρατιώτη που του φώναζε να σταματήσει.


Θα μιλήσει και για τον άλλο αδελφό που πήγε και αυτός να κάνει αντίσταση με τους αντάρτες Μάου Μάου και σκοτώθηκε σε μια συμπλοκή με τις δυνάμεις κατοχής. Θα πει για τα μυνήματα που έστελνε αυτός ο αδελφός στο μικρό Ngũgĩ, τότε τον έλεγαν James, και του έλεγε να μη σταματήσει το σχολείο. «Είχε μανία με την εκπαίδευσή μου» , θα πει αύριο στην ομιλία του.


Τα βιβλία του είναι γνωστά, μεταφρασμένα σε τριάντα γλώσσες. Από το 2002 βγαίνουν από τη σειρά των κλασσικών του Penguin.


Και όμως οι δεκαοχτώ σοφοί – κάποιοι ίσως ήταν οι ξανθοί Σουηδοί με τα μακριά πανωφόρια που είχε συναντήσει πριν από είκοσι χρόνια – έκαναν μια σοφή επιλογή με αυτή την απόφαση. Δεν στάθηκαν μόνο στην Καρδιά του σκότους και στην πανθομολογούμενη αλήθεια της σκληρότητας που υπάρχει σε μια αποικιακή κατάκτηση. Δεν στάθηκαν μόνο στις μαρξιστικές του απόψεις και στην απεριόριστη αισιοδοξία του, όπως και στην ποίηση του Μπρεχτ, ότι οι άνθρωποι μπορούν να αλλάξουν τις συνθήκες της ζωής τους. Αυτό που τίμησαν στο πρόσωπό του οι σοφοί είναι γλώσσα, η επιστροφή στην μητρική του γλώσσα που χάρισε το έργο του στον αναγνώστη, τότε που ο Ngũgĩ wa Thiong'o κατάλαβε ότι η μόνη γλώσσα που μπορεί να χρησιμοποιήσει είναι η δική του.

Για Τσαουσέσκου και Wafen SS(**) θα μιλάμε τώρα;


* Σύμφωνα με την απόφαση της Σουηδικής Ακαδημίας, η Χέρτα Μίλερ, στην απονέμεται το φετινό Νόμπελ λογοτεχνίας «με την πυκνότητα της ποίησής της και την ειλικρίνεια της πρόζας της, σκιαγραφεί το σύμπαν των στερημένων»
** Σύμφωνα με το Δελτίο Τύπου της Σουηδικής Ακαδημίας που αποφασίζει το σε ποιους θα απονεμηθεί το Νόμπελ Λογοτεχνίας, η Γερμανίδα συγγραφέας Χέρτα Μίλλερ, διώχθηκε από το καθεστώς του Τσαουσέσκου, ενώ η μητέρα της, όπως και άλλοι German – Romanians εκτοπίστηκε στη Σοβιετική ένωση. Ο πατέρας της είχε υπηρετήσει στη Wafen SS.

Σύμφωνα με την wikipedia, οι Σουάβοι, η Γερμανική μειονότητα της Ρουμανίας, που εκτόπισαν τελικά οι Σοβιετικοί μετά τον πόλεμο, κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου είχαν δημιουργήσει – σύμφωνα με την Βικιπίντια «το επονείδιστο τάγμα εθελοντών των SS Πρίγκιψ Ευγένιος» http://en.wikipedia.org/wiki/Banat_Swabians
και http://en.wikipedia.org/wiki/7th_SS_Volunteer_Mountain_Division_Prinz_Eugen

(1) The river between (1966)
(2) A Grain of Wheat (1967)
(3) The Devil on the Cross (1982)

Πηγές εικόνων από το Ίντερνετ:http://www.bbc.co.uk/africabeyond/media/18985/14762_nguigiwathiongo.jpg
http://z.about.com/d/goscandinavia/1/0/K/2/-/-/gamlastanchristmas-richardryan-imagebank-sweden-se.jpg
http://img.amazon.ca/images/I/51ph44MHH2L._SL500_AA240_.jpghttp://ecx.images-amazon.com/images/I/51C6K7XKKEL._BO2,204,203,200_PIsitb-sticker-arrow-click,TopRight,35,-76_AA240_SH20_OU01_.jpghttp://www.bbc.co.uk/africabeyond/media/18063/12187_devilonthecross.jpg
http://www.thenewblackmagazine.com/Photofiles/dedan%20kimathi.gif
http://www.wcfia.harvard.edu/misc/publications/centerpiece/fall06_vol20_no3/pics/elkins2.jpg
http://ecx.images-amazon.com/images/I/41HBBVW5F6L._SL500_AA240_.jpghttp://www.fssbirding.org.uk/Images/sweden08tripphoto17.jpg
http://wanyex.files.wordpress.com/2007/03/dsc01230.JPG
http://eiffel.ps.uci.edu/cyu/nobelPictures/nobelCeremony28.JPG http://post.queensu.ca/~varadhar/eng%20384/ngugi.jpg

Ο μικρός Ομόντι που ήθελε να γίνει πιλότος και ο Antoine de Saint-Exupéry

Ο Antoine de Saint-Exupéry πετούσε – πάνε χρόνια τώρα – πάνω από την Αφρική όταν συνέβη πάλι μια βλάβη στο μοτέρ του αεροπλάνου του. Αυτή τη φορά είχε αφήσει πίσω του την έρημο Σαχάρα και κατευθυνόταν όλο και πιο νότια.

Τα καθοδικά ρεύματα του έδιναν μια αίσθηση δυσφορίας Με χαλασμένο τον κινητήρα, όσο και να τραβούσε προς τα πάνω για να σώσει το ύψος του το αεροπλάνο έχανε διαρκώς ταχύτητα και ο Antoine ένιωθε πως βουλιάζει. Έστριβε πότε δεξιά και μετά αριστερά για να αποφύγει την πλαγιά που μπορεί να έκοβε τον άνεμο αλλά αυτή ορθωνόταν απειλητική μπροστά του. Το αεροπλάνο δεν μπορούσε πια να ανυψωθεί.
Οι δονήσεις ήταν πολύ δυνατές. Γαντζώθηκε στο κάθισμά του κατρακυλώντας – σ α ν κ α π έ λ ο από τα έξι χιλιάδες πόδια στα τρία και είδε από κάτω ένα σκούρο γαλάζιο επίπεδο όγκο που του επέτρεψε να ισορροπήσει το σκάφος του.
Ήταν η λίμνη Νακούρου, τη γνώρισε με τα ροζ σύννεφα από φλαμένγκος που περνούσαν τον καιρό τους στις όχθες της.

Από εκείνο το ύψος και εκείνη την ώρα δεν μπορούσε να δει τίποτε άλλο παρά πάχνη από σύννεφα. Συνέχισε νοτιοδυτικά προσπερνώντας και τη λίμνη Ναϊβάσα. Ήξερε πως σε λίγο θα συναντούσε το όρος Λόγκονοτ και το σβησμένο ηφαίστειο που έφτανε σε ύψος περίπου δύο χιλιάδες οχτακόσια μέτρα.

Πετούσε τώρα μέσα στη Ρίφτ Βάλλει, την κοιλάδα του μεγάλου ρήγματος που διέτρεχε χωρίζοντας με μια βαθειά αναδίπλωση το έδαφος ανάμεσα σε δυο ηπείρους: Από τη Συρία στην Νοτιοδυτική Ασία μέχρι τη Μοζαμβίκη στην Αφρική. Του τέλειωνε η βενζίνη. Μετά από προσπάθεια άλλης μιας ώρας, το αεροπλάνο του προσγειώθηκε ακόμα πιο νότια πάνω σε ένα γκρίζο μαλακό σωρό.
Γλίστρησε κάτω από την άτρακτο για να βρει καταφύγιο, κουκουλώθηκε με τους ταχυδρομικούς σάκους και κοιμήθηκε. Σύμφωνα με το χάρτη έπρεπε να βρίσκεται σε κατοικημένη περιοχή, αλλά γύρω του δεν υπήρχε ψυχή.
Το νερό μόλις και του έφτανε για οχτώ μέρες αλλά σκέφτηκε με ανακούφιση ότι δεν ήταν στην έρημο Σαχάρα και θα κατάφερνε να ανανεώσει τις προμήθειές του. Ονειρεύτηκε πως ήταν σαν τον ναυαγό πάνω σε μια σανίδα στη μέση του ωκεανού και πως κάποιος του ζητούσε να του ζωγραφίσει ένα πρόβατο.


΄Ανοιξε τα μάτια του και περίμενε να δει το ανθρωπάκι με την ασυνήθιστη στολή που θα του έδειχνε το σχέδιο με τον ελέφαντα μέσα στον βόα και θα καταλάβαινε αμέσως ότι «αυτό δεν είναι καπέλο».
Είδε όμως δυο μεγάλα μαύρα μάτια να τον κοιτούν με περιέργεια αυτόν και την άτρακτο του αεροπλάνου και το δωδεκάχρονο αγόρι με την αθλητική φόρμα


που στεκόταν δίπλα σε μια κατσίκα που σκάλιζε στα σκουπίδια και του είπε:

«Θέλω να γίνω πιλότος».

Ο Antoine de Saint-Exupéry, δεν περίμενε πια ότι θα τον ρωτήσει τώρα αν «έπεσε απ' τον ουρανό» και «τι πράγμα ήταν αυτό» για το αεροπλάνο του μια και ο μικρός είχε δει και άλλη φορά αεροπλάνα να πετούν. Μετά την πρώτη γνωριμία, ο συγγραφέας πιλότος είχε ένα ακαθόριστο προαίσθημα ότι ο συνομιλητής του έπρεπε να του περιγράψει το «δικό του πλανήτη που δεν θα ήταν μεγαλύτερος από ένα σπίτι»

"Με λένε Ομόντι" ,
είπε το παιδί,

"που θα πει ότι όταν γεννήθηκα
ξύπνησα τη μάνα μου νωρίς το πρωί. Είμαι δώδεκα χρονών. Ζω στην Κιμπέρα. Τη μεγαλύτερη παραγκούπολη"

Ο μικρός δεν είχε όρεξη να μιλήσει για άλλους πλανήτες, ούτε για αστρονόμους και περίεργα δέντρα που όταν τα εγκαταλείπεις καταλαμβάνουν όλο το χώρο του πλανήτη σου. Εκεί δεν υπήρχε τίποτε για να σκουπίσεις γιατί όλα ήταν σωροί από σκουπίδια. Χώθηκε μέσα στο σωρό και ξετρύπωσε μερικά κουτιά από αλουμίνιο που θα τα πούλαγε αργότερα στην ανακύκλωση. Ο πιλότος αναρωτήθηκε αν το παιδί πεινούσε.

"Το τελευταίο που γεύμα ήταν Κυριακή. Σήμερα είναι Τετάρτη.
Θέλω να γίνω πιλότος
Να πετώ πολύ ψηλά
Μακριά από το γκέτο
Σε ένα μέρος που τα παιδιά έχουν γονείς
Που δεν πεθαίνουν από Aids κάθε μέρα
Σε ένα μέρος που οι φύλακες των ορφανών παιδιών
Δεν μας κακοποιούν
Κάθε μέρα
Σε ένα μέρος που θα μου φέρονται
Όπως στους λευκούς"

Ο συγγραφέας πιλότος ένιωσε σαν να τον έχει χτυπήσει κάποιος στο στομάχι. Κοίταξε γύρω του και είδε ότι το αεροπλάνο είχε προσγειωθεί σε ένα σωρό σκουπιδιών στην παραγκούπολη της Κιμπέρα. Δεν υπήρχε ούτε ένα δέντρο, ούτε ένα λουλούδι που θα πότιζε ο Ομπόντι και θα του έκανε μετά σκηνές αντιζηλίας μόνο παράγκες με τσίγκινες σκεπές, παιδιά που έπαιζαν ανάμεσα στους σωρούς με τα σκουπίδια, και οι γραμμές του τρένου που έκοβαν την παραγκούπολη στα δυο, χαραγμένες σε κάποιο βάθος, σαν κοίτη ποταμού και οι άνθρωποι που στέκονται πιο ψηλά και έβλεπαν τους σωρούς από μακριά… Δεν είχε ξαναδεί στη ζωή του τόση φτώχεια. «Ποιος φταίει για αυτή τη φτώχεια», είπε μέσα του «Και αυτός ο μικρός να θέλει να γίνει πιλότος».


«Κοίτα αυτή τη γραμμή του τρένου», είπε στο μικρό. «Οι άνθρωποι έχουν μάθει να χρησιμοποιούν δρόμους ελικοειδείς. Δρόμους που παρακάμπτουν τις χέρσες εκτάσεις, τους βράχους, την άμμο, που να συνδέονται με τις ανάγκες του ανθρώπου αι να οδηγούν από πηγή σε πηγή. Ενώνουν το ένα χωριό με το άλλο, στριφογυρίζουν στην έρημο για να σταθούν σε μια όαση. Για κοίτα αυτή τη γραμμή του τρένου. Για να ενώσουν τη Μομπάσα το λιμάνι στην Ανατολική Αφρική με τη λίμνη Βικτώρια στο εσωτερικό, οι άνθρωποι πίστεψαν ότι θα νικήσουν τη βαρύτητα και άρχισαν να υψώνουν μια γραμμή με κλίση 45 μοίρες. Μια γραμμή που θα ανέβαινε στα υψώματα και στα οροπέδια»

Ο μικρός διπλώθηκε στα δυο για να τον ακούσει.


«Το αεροπλάνο είναι αυτό που νικάει τη βαρύτητα. Απογειωνόμαστε και εγκαταλείπουμε τους δρόμους που συγκλίνουν προς τις ποτίστρες και τους στάβλους και φιδογυρίζουν από πολιτεία σε πολιτεία. Από το ύψος μας, μακριά από κάθε ανθρώπινη ανάγκη, ανακαλύπτουμε την ομορφιά της ερήμου, τη γοητεία των βράχων, της μούχλας, της άμμου, του αλατιού. Στην κλίμακα αυτή οι άνθρωποι είναι αόρατοι»


Ο μικρός χωρίς να σηκωθεί του απάντησε:

"Θέλω να γίνω πιλότος
Να πετώ πολύ ψηλά
Σε ένα τόπο
Που υπάρχουν παιδικά βιβλία
Ώστε μια μέρα
Να μπορέσω να πετάξω μακριά
Θέλω να γίνω πιλότος
Πρέπει να είναι τόσο όμορφα να πηγαίνεις σε μέρη
Που θα μπορώ να περπατώ ξυπόλητος στο πράσινο χορτάρι
Όπου το νερό είναι καθαρό
Με ποτάμια και πηγές
΄Οπου μπορώ να νιώθω τον ήλιο να με φωτίζει"

Να δεις τώρα που θα θέλει να με εγκαταλείψει σκέφτηκε ο Antoine de Saint-Exupéry και άρχισε να ανησυχεί. Είχε αποφασίσει να πάρει μαζί του το μικρό στο πίσω κάθισμα του αεροπλάνου του, που ήταν βέβαιος ότι όπως και τις άλλες φορές θα κατάφερνε να επιδιορθώσει και θα έφευγαν μαζί. Ο μικρός όμως σαν να ετοιμαζόταν, όπως και ο μικρός του πρίγκιπας, να αφήσει το βαρύ του σώμα πίσω στη γη. «Θα μου ζητήσει να τον πάω εκεί που θα συναντήσει το φίδι», σκέφτηκε ο Antoine de Saint-Exupéry. Θέλω να γράψω την ιστορία του: «Ο μικρός μαύρος πρίγκιπας που ήθελε να γίνει πιλότος»

"Το όνειρό μου είναι να πετάξω σε ένα μέρος
Που το μαρτύριό μου θα τελειώσει.
Θέλω να γίνω πιλότος
Να φοράω στολή
Να πάω σε μέρη που οι άλλοι να μη φοβούνται να παίξουν μαζί μου
Επειδή είμαι οροθετικός
΄Οπου να μπορώ να ζήσω μια απλή ζωή
Και να υπάρχει το μέλλον
Θέλω να γίνω πιλότος
Και να πετάξω κάπου μακριά
Εκεί που είναι ο μπαμπάς μου και η μαμά μου
Για να με φιλήσουν
Για να με αγκαλιάσουν
Για να με αγαπήσουν
Για να τους αγκαλιάσω
Για να τους φιλήσω
Για να τους αγαπήσω"

ΥΓ1
O Antoine de Saint-Exupéry δεν έγραψε την ιστορία του Ομόντι γιατί το αεροπλάνο του χάθηκε το βράδυ της 31ης Ιουλίου του 1944 αφού απογειώθηκε από την αεροπορική βάση της Κορσικής. Είχε όμως πάντα στο νου τους μεγάλους και τα παιδιά που πεινούσαν και υπέφεραν. Γιαυτό άλλωστε αφιέρωσε το μικρό του πρίγκιπα στο φίλο του το Λεόν, που υπήρξε παιδί που ήταν στη Γαλλία και πεινούσε και κρύωνε.



I WANT TO BE A PILOT (full length) - MyVideo

ΥΓ2.
Την ιστορία του Ομόντι την γύρισε σε ταινία – ποίημα – ντοκιμαντέρ ο μεξικανός Diego Quemada-Diez, . Ο Omondi είναι ένα δωδεκάχρονο ορφανό παιδί που μεγαλώνει στην Κιμπέρα, την μεγαλύτερη παραγκούπολη της Ανατολικής Αφρικής. Η ιστορία του είναι φτιαγμένη από τις ιστορίες όλων των παιδιών της παραγκούπολης.

ΥΓ3
Το ταξίδι του Σαιντ Εξυπερύ στην Αφρική και η βλάβη του αεροπλάνου του πάνω από τη λίμνη Νακούρου είναι εμπνευσμένα από το ταξίδι του στα βουνά των Άνδεων προς τη Χιλή πάνω από τη λίμνη Λαγκούνα Ντιαμάντε, όπως περιγράφεται στο κεφάλαιο «Οι συνάδελφοι» από το βιβλίο του Γη των ανθρώπων (μετάφραση Δημήτρης Ζορμπαλάς) εκδόσεις Ψυχογιός.
Από το ίδιο βιβλίο και το κεφάλαιο «Το αεροπλάνο» είναι εμπνευσμένες και οι σκέψεις του για τις επίγειες και τις εναέριες διαδρομές.
Η «άλλη ιστορία» της βλάβης και του αεροπλάνου του πάνω από την έρημο Σαχάρα είναι φυσικά από τον Μικρό Πρίγκιπα (μετάφραση Στρατή Τσίρκα, εκδόσεις Ηριδανός)


YΓ4: Συνεισφορά του Ν. Με πάθος μέγιστο για το ελάχιστο


"είναι οι οχιές ..."
..................
Η Γή των ανθρώπων είναι το πρώτο ... λογοτεχνικό βιβλίο που διάβασα.
Ξανά και ξανά. Πολύ μικρός.
Από ένα κιτρινισμένο βιβλίο.
Με ένα τρόπο εκείνα τα χρόνια ήθελα να γίνω κι εγώ ... πιλότος.
Να φύγω.
Και έφευγα ...
Νύχτα πολύ νύχτα ή μέρα με τον ήλιο ψηλάκαι χανόμουνσ' αυτή τη θαυμάσια ερημιά της φύσης
άγρια αλλά και λυτρωτικήσε βουνά πέρα από βουνά πέρα από βουνά περνώντας κοίτες ποταμών σπηλιές γκρεμούς μέχρι εξαντλήσεως
να σέρνομαι στο χώμα χωρίς προσανατολισμό
μ' ένα σοφό προσανατολισμό
με ... διεσταλμένες αισθήσεις
να βλέπω τον κόσμο από ... ψηλά ή από πολύ χαμηλά
σα ζώο με μια μελαγχολία και μια νοσταλγία νοσταλγία για κάτι ανέφικτο ...
υπεραπολαυστικόνα βλέπω τ' αστέρια να τρεμοσβήνουν
να βλέπω πόσο μικρός είμαι...
και θα γυρνούσα το πρωί μετά πάντα περπατώντας ξεφεύγοντας
κρυμμένος ...
Τα μάτια του συγγραφέα ήταν αυτά που με έκαναν να ασχοληθώ με το βιβλίο του
και αυτός ο όμορφος τίτλος (Γη των ανθρώπων) και αυτό το πρόσωπο που θυμίζει ένα παλιάτσο σ' ένα πίνακα του Βατώ
κι έπειτα, μεγαλύτερος, είδα και άλλες πολλές φωτογραφίες αυτή η ευγενική υγρή ματιά κάτι στο στόμα στο δέρμα κάτι το παχυλό το ... καθαρό το ... ονειρικό το λυρικά ... απολαυστικό ...τι σημασία έχει;
πως να το πω;
θα πρέπει να εκφραστώ πολύ προσεκτικά Πόλυ για να σου μεταφέρω ένα είδος ... ασυμβατότητας ένα είδος αφελούς παιδικότητας που με προκαλεί
επέτρεψέ μου όμως σε παρακαλώ ...δεν θα εκφραστώ προσεκτικά αλλά παρορμητικά ...σαν να μιμούμαστε μια γλώσσα παιδική μια γλώσσα που φανταζόμαστε ότι θα έπρεπε να είναι παιδική χρησιμοποιώντας σύμβολα από τον Εξυπερύ σύμβολα που είναι πολύ ... μετρημένα
που δεν είναι τραγικά (είναι λυρικά)που κρύβουν μέσα τους μια μικρή "φρεσκοπλυμένη" "παχυλή" ήρεμη ελπίδα ...
τι σχέση έχει ο Εξυπερύ με τη βρωμιά της παραγκούπολης;
ο Ομόντι δεν χρειάζεται κανένα Εξυπερύ ...
ή ίσως και να χρειάζεται; ...
όπως χρειαζόμουν κι εγώ; ..
.εγώ δεν ζούσα σε παραγκούπολη
δεν είχα HIVαπό τι ήθελα να ξεφύγω;
ήθελα να κάνω μια βόλτα ... υπερβατική μια βόλτα ... μεταφυσική(;)
ο Εξυπερύ είναι ιδανικός για την παιδική φαντασία(;)σαν ένας άκακος παλιάτσος του Βατώ με τη μελαγχολία που συχνά χαρακτηρίζει τα παιδιά ;
...οκ καλά όλα αυτά

έχω την εντύπωση όμως πως ο Ομόντι δεν χρειάζεται κανένα Εξυπερύ
ο Ομόντι ρίχνει το αεροπλάνο του Εξυπερύ
ο Ομόντι στραπατσάρει τον Εξυπερύ
αυτή τη ... ρομαντική πολυτέλεια της ... ελπίδας
αυτή την τυχερή την ευτυχή ... απόδραση
μέσα στη φύση μέσα στο λυρισμό της απόδρασής του
μέσα στο λυρισμό της λογοτεχνικής καταγραφής της απόδρασής του και της ζωής του ...
(τόσο μα τόσο πολύτιμα και για μένα τον ίδιο ...)
μια αναγκαστική προσγείωση ο Εξυπερύ σε μια ... "έρημο",
σε μια "έρημο του πραγματικού" η οποία-όπως εγώ αντιλαμβάνομαι τον Εξυπερύ-δεν θα του άρεσε και πολύ
θα τον έκανε να κλαίει θα έκανε τον εξυπερύ τραγικό
Ο Εξυπερύ είχε πετάξει
είχε γίνει πιλότος
είχε πετάξει ψηλά
είχε χαθείείχε χαθεί στην έρημοσε μια έναστρη έρημο
άγρια αλλά και λυτρωτική
(ακόμα και ο πλανήτης στον μικρό πρίγκηπα είναι ... έρημος)
ο Ομόντι είναι μικρός "πρίγκηπας" μαύρος "πρίγκηπας"
δεν ξέρω τι πρέπει να, τι έχει να ... εξημερώσει
μάλλον τίποτα
δεν έχει ανάγκη κανένα μικρό πρίγκηπα
εμείς έχουμε να εξημερώσουμε να ημερώσουμε
να ημερέψουμε
η φωνή του με συγκίνησε όπως κάποτε η φωνή του γιού μου
ο τρόπος των παιδιών να αφήνονται στην απόλυτη δυστυχία και μιζέρια
να είναι αθώα μέσα στην απόλυτη δυστυχία και μιζέρια ...
κι ερχόμαστε εμείς με το ναρκισσισμό των εικόνων των λόγων, της έκφρασης, της εκφραστικότητας, της συγκίνησης ...
να πούμε τι;
να κάνουμε τι;
(μπροστά σε έναν saint of the pit)
ακριβώς όταν δεν κάνουμε τίποτα όταν τίποτα δεν λέμε όσο και αν προσπαθούμε και προσπαθούμε να πούμε και να κάνουμε ...
να πάρουμε σαν δεκανίκι τον Εξυπερύ για να ελπίσουμε;
να απαλύνουμε;
εμείς που τόσο φρικτά τόσο ανεπανόρθωτα δεν ελπίζουμε ... δεν ξέρουμε να απαλύνουμε ...
Τι σχέση έχει η ευτυχία η γαλήνη η έρημη γαλήνη του εξυπερύ με τη φρίκη της Κιμπέρα;
"φρίκη";
"φρίκη" όπως πάλι εγώ ο "παχυλός" ο "καθαρός"ελληνας (που έχω διαβάσει εξυπερύ) την αντιλαμβάνομαι
Έρχεται ο Ομόντι να μας εξημερώσει;
έρχεται ο σκηνοθέτης που έκανε την ταινία για τον Ομόντι να μας εξημερώσει;
θα δυσκολευτεί ο Ομόντι;
θα κερδίσει από την ταινία;
θα ξεφύγει;
αν ακολουθήσουμε με μια συνέπεια όλες αυτές τις ανήσυχες σκέψεις θα εξαντληθούμε ...
πρέπει να ανακαλύψουμε ένα ... μέτρο;
μια ισορροπία;
και ποια είναι αυτή;
δεν ξέρω ή τουλάχιστον έτσι μοιάζει ή έτσι ξεμπερδεύω με τέτοια ερωτήματα και ίσως η ανικανότητά μου να είναι αυτή που με αναστατώνει
τώρα όλα μοιάζουν να καταλήγουν σ' αυτό το όνειρο
σ' αυτή τη φυγή
θέλω να γίνω πιλότος
θέλω να ζήσω σαν τον εξυπερύ
ονειρευόμαστεόπως ο Ομόντι
φυλακισμένοι στη δική μας Κιμπέρα
αγνοώντας επιδεικτικά την Κιμπέρα των άλλων
κορεσμένοι κοινωνικά ...βιασμένοι κοινωνικά ...ριγμένοι σε μια ζωή απάνθρωπηστη δική μας Κιμπέρα
ο Ομόντι πετούσε με το αεροπλάνο του και έκανε αναγκαστική προσγείωσηκαι άτυχος άτυχος προσγειώθηκε σ' ένα σωρό από σκουπίδια στην Κιμπέρα
ο Ομόντι έχασε τους γονείς του
ο Ομόντι πεθαίνει ...
Σ' ευχαριστώ Πόλυ για το ... χώρο και τη δυνατότητα που μου έδωσες
Φιλικά Ν
...................
"α! είναι οι οχιές ..."



Πηγές εικόνων:
http://gregorylarson.files.wordpress.com/2008/09/2008-09-antoine-de-saint-exupery.jpg
http://www.bodhipaksa.com/images/saint-exupery.jpg
http://lh6.ggpht.com/fisherwy/Ruq-zkm1jLI/AAAAAAAAIfQ/cyCnpbYU_KY/1.5+Million+Flamingos+on+Kenya%27s+Lake+Nakuru%5B2%5D.jpg
http://earthobservatory.nasa.gov/images/imagerecords/19000/19637/kenya_ast_2008065_lrg.jpg http://farm2.static.flickr.com/1131/1152363350_5ce5c8e981.jpg?v=0
http://www.zoriah.net/.a/6a00e55188bf7a8834011570239e53970b-800wi
http://farm3.static.flickr.com/2224/2087197694_6423ee55eb.jpg?v=1235595183
http://www.peakoil.net/images/PetitPrince.jpg
http://overchieve.com/littleprince/images/stories/littleprince_color.jpg
http://www.sundancechannel.com/UPLOADS/films/320x240/i/i_want_to_be_a_pilot_01.jpg
http://www.cucalorus.org/images/films/webiwanttobeapilot_filmstil.jpg
http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/2/22/IWanttoBeaPilot.jpg
http://blogs.greenpeace.ca/wp-content/photos/kibera_train_tracks.JPG
http://www.mccrow.org.uk/eastafrica/EAR&H/Kampala_Nrb/KLA_NRB.htm
http://cigalemistralavande.c.i.pic.centerblog.net/6h248wsw.jpg
http://www.anossaescola.com/CR/AdvHTML_Upload/Saint-ExuperyPilotePPrin.jpg
http://www.bodhipaksa.com/images/saint-exupery.jpg

KOTHBIRO - Θα βρέξει

Hah
Hahye hahye aye hahye

Om maam na pum imjya
Kothbiro
Ke luru do ketaa-lha
Om maam pum imjya
Kothbiro
Ke luru do ketaa-lha


Hah
Hahye hahye hahye

Yah yebi tom nuguee
Um kuru tili bare made
Kothbiro
Kem luru do ketaa-lha




Kothbiro (Θα βρέξει)

Αούμα ακούς τι λέω
έρχεται βροχή
Γύρνα πίσω το κοπάδι

Φέρτε πίσω τον πλούτο μας

Γιαγέ τα παιδιά
Τι νομίζεις ότι κάνεις;



Έρχεται βροχή
Γύρνα πίσω το κοπάδι




Kothbiro του Ayub Ogada από το Άλμπουμ En Mana Kuoyo.
Βίντεο από την ταινία Επίμονος Κηπουρός

“ Δάμων και Φιντίας” και ο … «μέθυσος» πατέρας του Barack Obama

Δεν λέμε πια «Δάμων και Φιντίας» όταν θέλουμε να αναφερθούμε σε μια μεγάλη φιλία μεταξύ ανδρών. Είναι έκφραση που μυρίζει μαυροπίνακα και νοσταλγία της παιδικής ηλικίας. Δεν είναι φυσικά η ζωή μας φτωχότερη επειδή δεν μνημονεύουμε την παροιμιώδη αυτή φιλία, του Δάμωνος του Πυθαγόρειου φιλοσόφου από τις Συρακούσες και του Φιντία του καλύτερου φίλου του που καταδικάστηκε σε θάνατο επειδή θεωρήθηκε ύποπτος συνομωσίας. Είναι γιατί θεωρείται σχεδόν αδιανόητο σήμερα να ρισκάρει κανείς τη ζωή του για κάποιον, το να δείξει εμπιστοσύνη στο φίλο του και θα πάρει τη θέση του με κάθε τίμημα, ακόμα και την απώλεια της ζωής του.

Οι μαθητές Δημοτικού Σχολείου της Δράμας γράφουν για τη φιλἰα

Ο Φιντίας, παρακάλεσε πριν από την εκτέλεση της ποινής του, να του δοθεί άδεια να επισκεφτεί την οικογένειά του και να διεκπεραιώσει τις οικογενειακές του υποχρεώσεις. (1) διαβάζουμε στο κείμενο της φιλολόγου Ελένης Ζήτη.

«Ο τύραννος Διονύσιος δίσταζε να του επιτρέψει να φύγει, φοβούμενος ότι εκείνος θα αποδράσει και δεν θα γυρίσει για να εκτελεστεί. Τότε επενέβη και έδωσε λύση ο Πυθαγόρειος φιλόσοφος Δάμων ο οποίος ετέθη ως εγγυητής και προθυμοποιήθηκε να πάρει την θέση του φίλου του, εντός ορισμένης προθεσμίας έως ότου να επιστρέψει εκείνος. Η λύσις αυτή έγινε αποδεκτή και έτσι ο Φιντίας έμεινε να περιμένει εκεί μέχρι να γυρίσει ο Δάμων. Επειδή όμως ο Φιντίας άργησε να επιστρέψει οδηγείτο ήδη ο Δάμων στον τόπο της εκτελέσεως. Και ενώ όλα ήταν έτοιμα για να του κόψουν το κεφάλι, έφτασε ο Φιντίας τρέχοντας λαχανιασμένος και μόλις που πρόλαβε να γλυτώσει την άδικη εκτέλεση του φίλου του.
Το περίεργο όμως ήταν ότι ο Δάμων δεν δεχόταν με κανέναν τρόπο να απαλλαγεί, διότι όπως υποστήριζε, είχε παρέλθει ο καθορισμένος χρόνος της προθεσμίας, όπου ο Διονύσιος είχε δώσει στον Φιντία. Έτσι έπρεπε εκείνος να πεθάνει. Ο Φιντίας από την άλλη, δεν μπορούσε να ανεχθεί να θανατωθεί για δικές του ενέργειες και παραλείψεις ο καλός του φίλος. Εκείνη την στιγμή ο τύραννος Διονύσιος συγκινήθηκε από την πραγματική αγάπη και φιλία των δύο αντρών και αποφάσισε να χαρίσει την ζωή και στους δύο, αφού τους παρακάλεσε να προσληφθεί και ο ίδιος ως τρίτος στην φιλία τους. Έτσι σώθηκε και ο Δάμων και ο Φιντίας.»

Την παροιμιώδη αυτή φιλία των δύο ανδρών από τις Συρακούσες αναφέρει ο δημοσιογράφος της Εφημερίδας του Ναϊρόμπι Nation, Philip Ochieng (2) . Με αφορμή την προεκλογική εκστρατεία στις ΗΠΑ και την καταγωγή του υποψηφίου των Δημοκρατικών Barack Obama από την Kenya από την πλευρά του πατέρα του, έχουν επιστρατευτεί διάφοροι ερευνητές και βιογράφοι, που ψάχνουν στο παρελθόν του με σκοπό να ανασύρουν πληροφορίες που οι υποστηρικτές του υποψηφίου θεωρούν ότι θα δηλητηριάσουν την ψήφο των λευκών ψηφοφόρων, καθιστώντας τον Obama αναξιόπιστο. Πρόσφατα διάβασα στα Νέα για τον αδελφό του (ετεροθαλή ) που ζει σε μια παραγκούπολη του Ναϊρόμπι.
Το θέμα της Nation είναι το αν ο πατέρας του Obama, Obama Senior είναι μέθυσος. Ο κύριος Ochieng διαμαρτύρεται για τη διαστρέβλωση των λόγων του από τους δημοσιογράφους όταν αναφερόταν στη σχέση του με τον πατέρα του Obama και τη μετατροπή του «ήπιαμε ένα ουίσκι μαζί» σε «είναι μέθυσος».

Ο Barack Obama και η Dr. Wangari Maathai στο Ναϊρόμπι

Το άρθρο της Nation είναι διανθισμένο με αναφορές στην Αγγλική και Αμερικανική λογοτεχνία (όπως το Scoop του Evelyn Waugh και το The Almighty του Irving Wallace στον Mark Twain και – φυσικά – στην ταινία «μάντεψε ποιος θάρθει το βράδυ) για να σχολιάσει την κατασκευή και διασπορά ψευδών ειδήσεων, την παραφθορά και παραλλαγή μιας συνομιλίας για τον εντυπωσιασμό και δημιουργία «αφρού» και ακροαματικότητας και φυσικά για τον προαιώνιο φόβο των λευκών από την επικείμενη εισβολή στο «Λευκό» Οίκο ενός «αναξιόπιστου», «μέθυσου» και «πρωτόγονου» μη λευκού.
Δεν είναι φυσικά η πρώτη φορά που σκοπίμως παραλλάσσεται ένα γεγονός σε μια αφήγηση για να εξυπηρετήσει κάποιον σκοπό. Ξαναδιάβαζα πρόσφατα για τον Βράγγη στη Γυφτοπούλα του Παπαδιαμάντη, που αποφασίζει να διηγηθεί στον αφέντη του «με μικράν παραλλαγήν το γεγονός» της κλοπής της φλοκάτης.
Για να επιστρέψουμε όμως στους δύο φίλους, τον Δάμωνα και τον Φιντία. Ο κύριος Philip Ochieng τους αναφέρει στην αρχή του άρθρου του, με σκοπό να αυξήσει την αξιοπιστία του, ότι δηλαδή παρά το ότι ήπιε ένα ουίσκι με τον κύριο Obama – πατέρα, ουδέποτε τον είπε μέθυσο

«Δεν είναι φίλος μου. Δεν θα ρίσκαρα τη ζωή μου για αυτόν»,

λέει.

«Barak Senior and I were no Damon and Pythias. I would never have put my life on the line for him.»

Σωστά διαβάσατε. Ο Φιντίας έγινε Πυθίας. Αρχαιοελληνικό κι αυτό. Το θέμα μας είναι ότι έστω και με παρεφθαρμένα ονόματα, έστω και με την άρνηση του περιεχομένου της ιστορίας τους σε μια υπόθεση που η επίκληση της αλήθειας είναι κεφαλαιώδης, οι δύο Έλληνες φίλοι μνημονεύονται σε μια εφημερίδα του μακρινού Ναϊρόμπι.

ΥΓ.
Αρχές της δεκαετίας του ‘50. Μια ομάδα από πέντε στρατιώτες ταξιδεύουν με τραίνο από το στρατόπεδο της Λάρισας όπου υπηρετούν για την Αθήνα. Συνοδεύονται από έναν έφεδρο αξιωματικό. Πρόκειται να εκτοπιστούν ( ελαφριά η λέξη) στη Μακρόνησο. Θα αναχωρήσουν στις 7 το βράδυ με πλοίο και ζητούν από τον έφεδρο με τον οποίο έχουν γνωριστεί στο ταξίδι, μια και έχουν φτάσει νωρίς στον Πειραιά να τους επιτραπεί να επισκεφτούν τις οικογένειές τους. Τους δίνει την άδεια και ραντεβού στις 6:30. Παρά το ότι γνώριζαν ότι είναι κρατούμενοι και γνώριζαν τι τους περιμένει τίμησαν με το παραπάνω την εμπιστοσύνη του εφέδρου και παρουσιάστηκαν άπαντες το απόγευμα. Ο έφεδρος ήταν ο πατέρας μου, ο Μιχάλης Χατζημανωλάκης. Τους Μακρονησιώτες δεν τους γνωρίζω για να τους μνημονεύσω.


(1) Δάμων και Φιντίας – φιλία. http://www.biska.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=115&Itemid=53
(2) Obama – Bid to Poison White Voter’s Mind, The Nation (Nairobi), By Philip Ochieng, στο http://allafrica.com/stories/printable/200809070018.html